η "νέα" και η "παλιά" Αίγυπτος : ομοιότητες και διαφορές

Η άνοδος των Αδελφών Μουσουλμάνων στην Αίγυπτο, ως αποτέλεσμα του κύματος των αλυσιδωτών καθεστωτικών αλλαγών στις αραβικές χώρες, προκάλεσε το ενδιαφέρον αλλά και τον προβληματισμό των πολιτικών αναλυτών για το τι μέλλει γενέσθαι σε αυτήν την σημαντική από πολλές απόψεις χώρα της Μέση Ανατολής. Η αναντικατάστατη γεωπολιτική της θέση, η ειδική της σχέση με τη Δύση και το Ισραήλ αλλά και η παραδοσιακά μεγάλη επιρροή της σε όλο τον αραβικό κόσμο, καθιστά την Αίγυπτο σημαντικό παίκτη στο περιφερειακό σύστημα, ιδιαίτερα ύστερα από τον ειδικό ρόλο που απέκτησε με την υπογραφή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. 

Οι διαδηλώσεις της Πλατείας Ταχρίρ, μιας πλατείας-σύμβολο πλέον για τους απανταχού Άραβες, σήμαναν το οριστικό τέλος του καθεστώτος Χόσνι Μουμπάρακ, που αποτέλεσε πιστή συνέχεια των επιλογών του προκατόχου του Ανουάρ Σαντάτ. Ένα καθεστώς που αποδόμησε οριστικά το νασερικό δόγμα περί παναραβισμού και κάνοντας στροφή 180 μοιρών στην εξωτερική της πολιτική, στράφηκε σταθερά προς τη Δύση και στις περιφερειακές επιδιώξεις της Ουάσιγκτον. Έτσι, από τα τέλη της δεκαετίας του '70 μέχρι σήμερα, η Αίγυπτος αποτελούσε την ήρεμη γέφυρα ανάμεσα στη Δύση και στον αραβικό κόσμο, επωφελούμενη των χειρισμών των ΗΠΑ στην περιοχή και διατηρώντας μία ψυχρή πλην όμως σταθερή ειρήνη με το Ισραήλ, ενώ παράλληλα κατάφερε να μην αμφισβητηθεί από κανένα άλλο αραβικό κράτος.

Η προσκόλληση του Καΐρου στη Δύση προσέδωσε στον Χόσνι Μουμπάρακ το ρόλο του μεσολαβητή στις πολλαπλές κρίσεις που γνώρισε η περιοχή καθ' όλη τη διάρκεια της θητείας του, καθιστώντας το αιγυπτιακό θέρετρο Σαρμ Αλ-Σέιχ του Σινά ως το σύνηθες σημείο όπου τα αντιμαχόμενα μέρη "έσβηναν τη φωτιά", εφαρμόζοντας κατά γράμμα τις αμερικανικές επιλογές και επιβεβαιώνοντας το αυτονόητο : η Αίγυπτος θα ανήκε πάντοτε στη Δύση και πουθενά αλλού.

Η σχετικά σύντομη μεταβατική περίοδος των στρατηγών, που διαδέχθηκε τα δραματικά γεγονότα της Πλατείας Ταχρίρ, έφερε μαζί της μία ιδιαίτερα σημαντική μεταβατική περίοδο στην αιγυπτιακή εξωτερική πολιτική, η οποία πλέον θα έπρεπε να λαμβάνει υπ' όψιν της – ή έστω να δίνει την εντύπωση ότι σέβεται και υπολογίζει την κοινή γνώμη της χώρας. Εκείνη την περίοδο άρχισαν να ακούγονται αντικρουόμενες πληροφορίες για το εάν και κατά πόσον η διάδοχη πολιτική κατάσταση στη χώρα θα ακολουθούσε την φιλοδυτική επιλογή Μουμπάρακ, εάν και κατά πόσον η νέα Αίγυπτος θα συνέχισε να σέβεται τη συνθήκη ειρήνης με το Ισραήλ, εάν και κατά πόσον θα ακολουθούσε τον "σωστό" ή τον "λάθος" πόλο στο περιφερειακό γίγνεσθαι, με άμεσες συνέπειες αποσταθεροποίησης στην περιοχή.

Οι στρατηγοί κατάφεραν να συγκρατήσουν όσο ήταν δυνατόν την κοινωνική συνοχή στο εσωτερικό της χώρας, φάνηκαν ιδιαίτερα εσωστρεφείς ως προς τις περιφερειακές τους επιλογές, ικανοποίησαν το λαϊκό αίσθημα με αντιισραηλινές κορώνες που είχαν πολλά χρόνια να ακουστούν τόσο έντονα στα τοπικά ΜΜΕ. Και ενόσω τα αντιδυτικά μηνύματα πλήθαιναν ανησυχητικά, η συνειδητοποίηση ότι η αιγυπτιακή κρατική και – κυρίως- στρατιωτική μηχανή δεν ελέγχει πλήρως τις ένοπλες ανταρτικές ομάδες στο Σινά, η μεταβατική ηγεσία των στρατηγών αποφάσισε ότι έπρεπε να αναλάβει δράση άμεσα, αντιλαμβανόμενη ίσως ότι είτε ήταν πολύ αργά είτε πολύ νωρίς για την Αίγυπτο να αλλάξει στρατόπεδο.

Η διακυβέρνηση στρατηγών θα χρωματισθεί από τις εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Χερσόνησο του Σινά κατά των παλαιστινιακών ανταρτικών ομάδων, οι οποίες σε συνεργασία αφ'ενός με ανάλογες περιθωριακές ισλαμιστικές ομάδες που δρούσαν στη Γάζα κατά της Χαμάς και αφ'ετέρου με τις ντόπιες φυλές Βεδουίνων, έτειναν να καταστήσουν την ευαίσθητη αιγυπτοϊσραηλινή μεθόριο σε πεδίο επιθέσεων τόσο κατά του Ισραήλ όσο και ενδεχομένως κατά του καθεστώτος της Χαμάς στη Γάζα. Η μη καταστολή ενός τέτοιου φαινομένου αργά ή γρήγορα θα ενέπλεκε το Ισραήλ και την Αίγυπτο σε στρατιωτική αναμέτρηση, με αποτέλεσμα ο βασικός άξονας ειρήνης στην περιοχή να καταρρεύσει διακυβεύοντας τα δυτικά συμφέροντα στην Μέση Ανατολή.

Το καλοκαίρι του 2011 η επί δεκαετίες ήρεμη μεθόριος Ισραήλ – Αιγύπτου τράβηξε το ενδιαφέρον των στρατιωτικών επιτελείων των δύο χωρών, ύστερα από την άριστα σχεδιασμένη ένοπλη ενέδρα που έστησαν μαχητές της Ισλαμικής Τζιχάντ κατά ισραηλινών υπεραστικών λεωφορείων και ΙΧ, με αποτέλεσμα τον θάνατο και τον τραυματισμό ισραηλινών πολιτών. Η Χαμάς εξέπληξε με την μετριοπαθή της στάση και την άμεση διάψευση οποιασδήποτε εμπλοκής της στο συμβάν, δίνοντας με τον τρόπο αυτό στο αιγυπτιακό στρατό το πράσινο φως να επιχειρήσει στη Χερσόνησο του Σινά, αφού με αυτόν τον τρόπο θα εξυπηρετούσε την εξουδετέρωση της Ισλαμικής Τζιχάντ που κέρδιζε τότε ολοένα και περισσότερο έδαφος στη Γάζα, θα καλλιεργούσε τις σχέσεις της με το νέο αιγυπτιακό καθεστώς αλλά και δεν θα διακόπτονταν οι μυστικές της συνομιλίες με το ίδιο το Ισραήλ που διεξάγονταν τότε για την απελευθέρωση του Γκιλάντ Σαλίτ.

Ο αιγυπτιακός στρατός, με την ανοχή της Χαμάς αφ' ενός και αφ'ετέρου με την αυτοσυγκράτηση που επέδειξε η ισραηλινή ηγεσία, απέδειξε ότι ήταν τελικά σε θέση να εκκαθαρίσει τους αντάρτικους παλαιστινιακούς πυρήνες που είχαν αναπτυχθεί στο Σινά, εκμεταλλευόμενοι την πολιτειακή αλλαγή στο Κάιρο και το γενικότερο επαναστατικό κλίμα που εξαπλωνόταν στον αραβικό κόσμο. Παρ'ολ'αυτά όμως, η τελική στάση της Αιγύπτου στο περιφερειακό γίγνεσθαι δεν ήταν ακόμα γνωστή. Οι στρατηγοί καθ΄όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησής του ήταν πάρα πολύ προσεκτικοί ώστε με τις ενέργειές τους να μην προκαλέσουν το εύθραυστο πολιτικό κλίμα στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και να μην δημιουργήσουν τετελεσμένα στις εξωτερικές σχέσεις της χώρας, τη στιγμή μάλιστα που ακόμα οι νέες πολιτειακές δομές της χώρας δεν είχαν καν σχηματοποιηθεί.

Οι πρόσφατες εκλογές στην Αίγυπτο έφεραν στην εξουσία τους Αδελφούς Μουσουλμάνους και τον Μωχάμεντ Μόρσι στο Προεδρικό Μέγαρο. Έφεραν μαζί τους όμως και τη στιγμή κατά την οποία η Αίγυπτος θα έπρεπε να καθορίσει ποια θα είναι η θέση της στην περιφερειακή σκακιέρα.

Αρχικά, η επίσημη μουσουλμανική ρητορική φαινόταν να ικανοποιεί την κοινή γνώμη και η μουσουλμανική μαντήλα άρχισε να γίνεται όλο και περισσότερο ανεκτή από την κρατική μηχανή. Από την άλλη, η αιγυπτιακή κυβέρνηση συνέχιζε να είναι πολύ προσεκτική για το πώς θα διαχειριστεί τις σχέσεις της με το Ισραήλ, τη στιγμή που στο εσωτερικό πλήθαιναν οι φωνές που απαιτούσαν την διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με το εβραϊκό κράτος και την αμέριστη συμπαράσταση στον παλαιστινιακό λαό χωρίς περιστροφές, ακόμα και με ανάληψη ένοπλης δράσης. Ενώ η δίκη Μουμπάρακ για τις συμφωνίες που είχε υπογράψει με το Ισραήλ για τη διαχείριση του φυσικού αερίου βρισκόταν στο επίκεντρο της επικαιρότητας, η αμηχανία του νέου Προέδρου ήταν τόσο εμφανής για το πώς θα διαχειριστεί τις σχέσεις της χώρας του με το Ισραήλ, έως του σημείου να προσπαθήσει να αποκρύψει από την κοινή γνώμη της χώρας ότι αποδέχθηκε έστω και αυτό το εθιμοτυπικό συγχαρητήριο τηλεγράφημα για την εκλογή του από τον ισραηλινό Πρόεδρο Σιμόν Πέρες.

Η τελευταία στρατιωτική αναμέτρηση μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς ανάγκασε τελικά την 'νέα' Αίγυπτο να επιλέξει ξεκάθαρα ποια θα είναι η θέση της στην Μέση Ανατολή του 2012. Συνοπτικά, η Αίγυπτος κλήθηκε για δεύτερη φορά στη σύγχρονη Ιστορία της να επιλέξει ξεκάθαρα σε ποιόν περιφερειακό πόλο θέλει να ανήκει : Στον φιλοδυτικό/σουνιτικό πόλο (μαζί με την Τουρκία, την Ιορδανία, την Παλαιστινιακή Αρχή, τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα του Κόλπου) ή με τον σιιτικό/φιλοϊρανικό πόλο με το συριακό καθεστώς που παραπέει μέρα με τη μέρα, το απομονωμένο Ιράν και ενδεχομένως με τη Χαμάς και την Χεζμπολλάχ που χαρακτηρίζονται συλλήβδην από τη Δύση ως τρομοκρατικές οργανώσεις.

Οι επιλογές του Μωχάμαντ Μόρσι ήταν εξαιρετικά περιορισμένες, τελώντας υπό την ασφυκτική πίεση του Στέητ Ντηπάρτμεντ αλλά και των υπογραφών που είχαν τεθεί το 1979 στο Καμπ Ντέηβιντ, χάρη στις οποίες επεστράφη στην Αίγυπτο η Χερσόνησος του Σινά, χαρίζοντάς της παράλληλα γενναιόδωρη αμερικανική οικονομική βοήθεια και διπλωματική στήριξη. Παράλληλα, δεν θα πρέπει να αγνοηθεί το γεγονός ότι ο κίνδυνος ανάφλεξης του αντάρτικου στη Χερσόνησο του Σινά ήταν εξαιρετικά ορατός. Ένας μικρός αριθμός ρουκετών εκτοξεύθηκε κατά του Ισραήλ και από το Σινά – κάτι το οποίο αποσιωπήθηκε γρήγορα τόσο από τα αιγυπτιακά όσο και από τα ισραηλινά ΜΜΕ κατά τη διάρκεια της πρόσφατης πολεμικής αναμέτρησης Ισραήλ-Χαμάς. Τέλος, δεν ξεχάστηκε ποτέ το προηγούμενο της παρασκηνιακής συνεργασίας Αιγύπτου-Χαμάς κατά της ακραίας Ισλαμικής Τζιχάντ το καλοκαίρι του 2011, προτρέποντας ακόμα περισσότερο την Αίγυπτο να αναδεχθεί το ρόλο που ευχαρίστως ο πάλαι ποτε Πρόεδρος Μουμπάρακ θα αποδεχόταν σε ανάλογη περίπτωση : το ρόλο του εγγυητή και διαμεσολαβητή.

Η Αίγυπτος, είτε υπό την διακυβέρνηση Σαντάτ, είτε υπό την διακυβέρνηση Μουμπάρακ, είτε ακόμα και υπό την παρούσα διακυβέρνηση Μόρσι δείχνει να μην έχει την δυνατότητα να επιλέξει άλλη πορεία από αυτήν που της επιβάλει η γεωπολιτική της θέση. Κατά την επίσημη ανακοίνωση της επίτευξης συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, για πρώτη φορά ακούστηκε η λέξη "Ισραήλ" από επίσημα αιγυπτιακά χείλη, γεγονός το οποίο σχολιάσθηκε ποικιλοτρόπως από ισραηλινούς δημοσιογράφους. Το Κάιρο βρέθηκε να είναι εγγυητής των πράξεων και των παραλείψεων της Χαμάς, έναν ρόλο δύσκολο, που όμως θα προσδώσει στο Κάιρο ξανά την αίγλη που είχε αποκτήσει το μακρινό εκείνο 1979, στο Καμπ Ντέηβιντ.

Δεδομένων όλων των ανωτέρω, ο Πρόεδρος Μωχάμαντ Μόρσι, ως ένας νέος Χόσνι Μουμπάρακ, λίγα εικοσιτετράωρα μετά την υπογραφή της συνθήκης κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα υπό τις επιταγές της Δύσης, έσπευσε να συγκεντρώσει στο πρόσωπό του έκτακτες εξουσίες, προσπαθώντας να αποσοβήσει τις αναμενόμενες αντιδράσεις των πολιτικών του αντιπάλων αλλά και της έντονα αντιισραηλινής κοινής γνώμης, η οποία θα ανέμενε να δει ακόμα περισσότερες ρουκέτες και βομβιστικές επιθέσεις εντός του Ισραήλ. Και έτσι, η νέα αιγυπτιακή ηγεσία, και δη αυτή των Αδελφών Μουσουλμάνων δηλώνει έτοιμη να αντιμετωπίσει δυναμικά μια νέα οργισμένη Πλατεία Ταχρίρ, η οποία με το πρόσχημα της συγκέντρωσης εξουσιών στο πρόσωπο του νέου Προέδρου, θα θελήσει να μεταβάλει τη θέση που εδώ και δεκαετίες τηρούσε η χώρα στο παγιωμένο πλέον περιφερειακό γίγνεσθαι.

Η λεγόμενη Αραβική Άνοιξη, όπως ενθουσιωδώς ονοματίσθηκε από την διεθνή αρθρογραφία αλλά και τα υπερενθουσιώδη κοινωνικά δίκτυα, αποδεικνύεται ακόμα μια φορά πως τελικά ήταν μία απλή αλλαγή ηγεσίας. Ένας εύσχημος τρόπος πολιτειακής απενοχοποίησης του πολιτικού Ισλάμ, το οποίο ύστερα από δεκαετίας απαγορεύσεων και περιορισμών, έπρεπε με κάποιον τρόπο και αυτό να γευτεί  τη χαρά της εξουσίας.

Από την άλλη πλευρά όμως, οι περιφερειακές γεωπολιτικές ισορροπίες της σημερινής Μέσης Ανατολής επιβάλλουν πραγματιστικές επιλογές, τις οποίες τα νέα ισλαμικά καθεστώτα που αναρριχήθηκαν και θα συνεχίσουν να αναρριχώνται στις αραβικές χώρες στο άμεσο μέλλον δεν θα έχουν την πολυτέλεια, ούτε τη δυνατότητα να αγνοήσουν.

Η Αίγυπτος, μία χώρα που έχει την τύχη αλλά και την ατυχία να κατέχει πολύ σημαντική γεωπολιτική και διπλωματική θέση –αλλά και σημαντικότατα κοιτάσματα φυσικού αερίου που ακόμα παραμένουν ανεκμετάλλευτα- , επέπρωτο να είναι ο 'δοκιμαστικός σωλήνας' του νέου μοντέλου διακυβέρνησης που λίγο έως πολύ θα βλέπουμε να εφαρμόζεται στην νέα πολιτική παναραβική πραγματικότητα : σε μία νέα αραβική τάξη πραγμάτων - Σε μία Αραβική Άνοιξη που δεν ήρθε ποτέ.

Συρία : μια χώρα προς τουρκική επιτήρηση;

Ενώ ο εμφύλιος στη Συρία συνεχίζεται και η διεθνής κοινότητα παραμένει αμήχανη στο τι μέλλει γενέσθαι στο Προεδρικό Μέγαρο της Δαμασκού, διαπιστώνονται βασικές ομοιότητες με άλλες περιφερειακές κρίσεις της Μέσης Ανατολής που συνέβησαν κατά το παρελθόν. 

Παρά την γεωστρατηγική και διπλωματική πολυπλοκότητα που διακρίνει την περιοχή, το ασφαλέστερο συμπέρασμα που μπορεί να εξάγει κανείς εξετάζοντας διαχρονικά τα τεκταινόμενα είναι πως τελικά, στη Μέση Ανατολή εκπλήξεις δεν υπάρχουν : 

Όποτε εκδηλώνονται ενδοκοινοτικές -εθνοτικές, πολιτικές ή θρησκευτικές- διαμάχες σε κάποια από τις χώρες της ευρείας Μέσης Ανατολής, και από τη στιγμή που δεν υπάρχουν εσωτερικοί πολιτικοί μηχανισμοί αποσώβησής τους, είναι ζήτημα χρόνου αυτές οι διαμάχες να αποκτήσουν υπερχειλή περιφερειακή ή διεθνή διάσταση. 

Η Συρία, αν και έδινε επί δεκαετίες την εντύπωση ενός κράτους με εσωτερική σταθερότητα, τελικά αποδείχθηκε ότι κάτω τέτοιο δεν ήταν αληθές. Παρά το ότι στη δεκαετία του '80 το καθεστώς του Χάφεζ Άσσαντ έδειξε το σκληρό του πρόσωπο καταστρέφοντας ολοκληρωτικά την πόλη Χάμα, που ήλεγχαν οι τότε αντικαθεστωτικοί αντάρτες, τίποτα δεν συνηγορεί στην υπόθεση ότι ο σημερινός εμφύλιος αποτελεί τη συνέχεια όσων συνέβησαν τότε. Παρόλαυτά, άγνωστες αποτελούν ακόμα οι ιδεολογικές καταβολές των σύριων αντικαθεστωτικών, αφού οι πηγές πληροφόρησης από το εσωτερικό της χώρας είναι λιγοστές.

Είναι γεγονός ότι πολύ λίγα ξέρουμε για το όραμα που έχουν οι αντάρτες για τη χώρα τους, όταν πλέον αυτή δεν θα διοικείται από το καθεστώς του προέδρου Άσσαντ που φυλλορροεί. Αυτό όμως που σίγουρα ξέρουμε είναι ότι η Διεθνής Κοινότητα, και ιδιαίτερα η Δύση, κοιτά τα τεκταινόμενα με περισσή αμηχανία. 

Η δυτική στάση έναντι της εκρηκτικής κατάστασης στη Συρία, πολύ λίγο θυμίζει την αποφασιστική τακτική που ακολούθησε στις ανάλογες περιπτώσεις της Τυνησίας, της Λιβύης λίγους μήνες πριν -χωρίς να υπολογίσουμε τη στάση έναντι του Ιράκ ή του Αφγανιστάν. 

Η τωρινή δυτική αμηχανία όμως, δεν είναι ανεξήγητη.

Ανάλογη αμηχανία επέδειξε η Νατοϊκή Συμμαχία, μεσούντος του Ψυχρού Πολέμου στα μέσα της δεκαετίας του '60. Οι αιματηρές ενδοκοινοτικές ταραχές στην Κύπρο είχαν απειλήσει σοβαρά τη συνοχή του ΝΑΤΟ, καθότι η ενδοκυπριακή διαμάχη είχε δημιουργήσει αντίστοιχη ένταση ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία , χώρες-μέλη της συμμαχίας. Παράλληλα, η ΕΣΣΔ από τη μια και η νασερική Αίγυπτος από την άλλη, είχαν βρει την ευκαιρία να διευρύνουν τις σφαίρες επιρροής τους στην περιοχή λαμβάνοντας καθαρή θέση υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς, με αποτέλεσμα αφ'ενός η Αθήνα να αποδυναμώνεται από επιχειρήματα εντός Νατοϊκών πλαισίων, αφ'ετέρου η Άγκυρα εκμεταλλεύθηκε τις περιστάσεις, λαμβάνοντας ρόλο του δυτικού τοποτηρητή στο νησί μια δεκαετία αργότερα..

Χαρακτηριστικό είναι το συμπέρασμα του τότε Πρέσβη του Ισραήλ στην Άγκυρα, Μοσέ Σασσών, ο οποίος αναλύοντας την τότε κατάσταση στην Κύπρο σε απόρρητη έκθεσή του τον Απρίλιο του 1964, επιρρίπτει ευθύνες για τον εκτροχιασμό της ενδοκοινοτικής διαμάχης στην ίδια τη Νατοϊκή Συμμαχία και στην αμηχανία που επεδείκνυε, θεωρώντας την μάλιστα ως την μόνη ηττημένη από τις εξελίξεις που ολοένα έθεταν την κατάσταση στην περιοχή εκτός ελέγχου. 

Τότε μάλιστα, και ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του '60, είχε εκτιμήσει ότι εάν δεν εκδηλωθεί εγκαίρως μια ενιαία δυτική στάση, τότε τίποτα δεν θα μπορούσε να σταματήσει μια τουρκική εισβολή στο νησί κάποια στιγμή στο μέλλον. Ήταν σαφές ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του '60 πως η Δύση, θέλοντας να διασφαλίσει την απεμπόλιση του νασερισμού αλλά και του κινδύνου 'κουβανοποίησης' της Κύπρου, προτίμησε την Τουρκία ως τοποτηρητή.

Εδώ και μήνες στη Συρία ζούμε ένα παρόμοιο σενάριο "δυτικής αμηχανίας", με αποτέλεσμα τον εκτροχιασμό της κατάστασης τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στην περιοχή γενικότερα. Παράλληλα, αυτή η αμηχανία εκ μέρους της Δύσης αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα να εκδηλωθούν ψύγματα του πάλαι ποτε διπολισμού μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Διπλωματικές προσπάθειες αντιμετώπισης της συριακής κρίσης εντός των πλαισίων του ΟΗΕ πέφτουν στο κενό λόγω της σαφούς φιλοκαθεστωτικής στάσης που υιοθετούν η Ρωσία και η Κίνα. 

Οι ευρωπαϊκές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ αδυνατούν να βρουν κοινό σημείο ανάληψης δράσης, κυρίως λόγω της νομισματικής κρίσης που μαστίζει την κοινωνική και πολιτική τους σταθερότητα. 

Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνονται να παρατηρούν αμήχανα τα τεκταινόμενα επειδή γνωρίζουν πολύ καλά ότι εάν η Συρία αποτελέσει έναν ακόμα Νατοϊκό στόχο -όπως είχε αποτελέσει κατά το παρελθόν η Σερβία και πρόσφατα η Λιβύη- αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αναζωπύρωση ενός νέου Ψυχρού Πολέμου έναντι της Ρωσίας, την απαρχή μίας στρατιωτικής επέμβασης κατά του Ιράν, με αλυσιδωτές αντιδράσεις που θα απειλούσαν σοβαρά την ασφάλεια του Ισραήλ, του σημαντικότερου συμμάχου τους στην περιοχή. 

Η παρουσία ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων στο συριακό λιμάνι Ταρτούς δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας ότι η Μόσχα επιθυμεί να έχει τον πρωτεύοντα -αν όχι τον τελευταίο- λόγο για το ποιός θα είναι ο Σύρος Πρόεδρος της επόμενης μέρας. 

Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η ισραηλινή κυβέρνηση πιέζει τους τελευταίους μήνες εντονότατα την αμερικανική ηγεσία να λάβει αποφασιστικά μέτρα κατά της ιρανικής πυρηνικής μηχανής, χωρίς ακόμα να έχει καταφέρει να βρει υποστηρικτές στο περιβάλλον του Προέδρου Ομπάμα.

Όπως ακριβώς στην περίπτωση της Κύπρου της δεκαετίας του '60, έτσι και στην περίπτωση της αυτοσπαρασσόμενης Συρίας του 2012, η Τουρκία αναμένει υπομονετικά να αναδεχθεί το ρόλο που η αμήχανη Δύση δείχνει πως δεν είναι σε θέση να αναλάβει. Άραγε, μία τουρκική στρατιωτική κατοχή ενός τμήματος της Συρίας θα αποτελούσε σήμερα μία ρεαλιστική λύση "δυτικής επιτήρησης";

Εάν υποθέσουμε ότι η Άγκυρα θα αναδεχθεί για ακόμα μια φορά το ρόλο του δυτικού 'τοποτηρητή' της περιοχής, αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να τη φέρει αργά ή πολύ γρήγορα αντιμέτωπη με έναν νέο κουρδικό ανταρτοπόλεμο όχι μόνο στο κατεχόμενο τμήμα της Συρίας αλλά και στις τουρκικές πόλεις όπου υπάρχει έντονο κουρδικό στοιχείο. 

Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία δεν μπορεί πλέον να υπολογίζει στην ισραηλινή γεωστρατηγική περιφερειακή κάλυψη, δεδομένου ότι η Άγκυρα έκανε ό,τι μπορούσε για να εγκαθιδρύσει εξαιρετικά πρώιμα το νεοθωμανικό της όραμα, ρίχνοντας το Τελ Αβίβ στην "αγκαλιά" της Λευκωσίας και στην αναντικατάστατη ενεργειακή συνεργασία Κύπρου-Ισραήλ στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο. 

Έτι περαιτέρω, η αγνόηση της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στα συριακά παράλια αλλά και στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο θα είχε μοιραίες επιπτώσεις, προσδίδοντας ανεπιθύμητες διεθνείς διαστάσεις στο συριακό πρόβλημα. Τέλος, δεν είναι καθόλου βέβαιο εάν η Δύση πράγματι εξυπηρετείται από τις τουρκικές νεοθωμανικές βλέψεις, οι οποίες κατά το πρόσφατο παρελθόν εκδηλώθηκαν με διπλωματικούς χειρισμούς που εν πολλοίς ξάφνιασαν τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους γενικότερα.

Οι σημερινές εύθραυστες γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, οι πρώτες ενδείξεις αναβίωσης του διεθνούς διπολισμού με αφορμή την επικείμενη κατάρρευση του καθεστώτος Άσσαντ, αλλά και το ρίσκο υψηλού κινδύνου τόσο εκ μέρους της Δύσης όσο και εκ μέρους της Άγκυρας, δεν επιτρέπουν ίδιες λύσεις στη Συρία με αυτές που η Δύση επέλεξε για την Κύπρο του '60 και του '70. 

Μία πιθανή αναβάθμιση της Τουρκίας, αναλαμβάνοντας το ρόλο του τοποτηρητή δια της κατοχής συριακού εδάφους, θα έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση του ήδη υπάρχοντος κουρδικού Δούρειου Ίππου στο εσωτερικό της αφ'ενός, αφ'ετέρου το νεοθωμανικό της όραμα είναι ασύμβατο με την πραγματικότητα μιας κατοχής αραβικών εδαφών -γεγονός που θα την εξομοίωνε στα μάτια των Αράβων, ούτε λίγο ούτε πολύ, με το Ισραήλ.. 

Από την άλλη, η Άγκυρα δεν θα μπορούσε να ελπίζει πλέον σε αποφασιστική ισραηλινή στήριξη υπό τις παρούσες συνθήκες, αφού έτσι κι αλλιώς η αναβίωση μιας τέτοιας συμμαχίας θα αναιρούσε παντελώς το νεοθωμανικό δόγμα Νταβούτογλου, που η τουρκική κυβέρνηση έχει υιοθετήσει ως θεμέλιο λίθο της περιφερειακής της πολιτικής.

Παρ'όλ'αυτά, οιαδήποτε εκτίμηση για τις επερχόμενες εξελίξεις στη Συρία καθίσταται εξαιρετικά ελλιπής, όσο δεν αποσαφηνίζονται οι ιδεολογικές καταβολές των σύριων αντικαθεστωτικών και το πώς αντιλαμβάνονται τη θέση της Συρίας στην περιοχή μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσσαντ. 

Αποφασιστικό ρόλο θεωρείται σίγουρο ότι θα παίξει η στάση της Ρωσίας, η οποία αφ'ενός στηρίζει διπλωματικά το καθεστώς Άσσαντ, αφ'ετέρου όμως διατηρεί στρατιωτική παρουσία στη χώρα αναμένοντας να δει την επόμενη μέρα για να πει -ή για να επιβάλει- την τελευταία της λέξη. Και στο ενδεχόμενο ύπαρξης μιας ακόμα τουρκικής επιτήρησης στην περιοχή, η Ρωσία προς το παρόν τουλάχιστον, δεν έχει κανέναν λόγο να πει "Ναι".

Τουριστικοί Φαινότυποι (Μέρος Β')

Παραλίγο να το ξεχάσω με τη χθεσινή και σημερινή βροχή, αλλά -ναι, η τουριστική περίοδος έχει αρχίσει στη Ρόδο για τα καλά. Αφού τελειώσαμε με τους Φαινότυπους του μέσου Γερμανού, Σουηδού, Φιλανδού, Νορβηγού και Άγγλου τουρίστα, συνεχίζω ακάθεκτος με τους λοιπούς..  

(όποιος θέλει να δει αυτό το πόνημα από την αρχή,

 το Μέρος Α' βρίσκεται εδώ!)

Ο Ιταλικός Φαινότυπος

Αγαπημένος. 

Χαρακτηριστικά του δείγματα ενδημούν στη Ρόδο αμέσως μετά την τούρλα του Αυγούστου, όταν πλέον έχουν γυρίσει στα σπίτια τους όλοι οι υπόλοιποι. Φασαριόζοι, μονίμως ντυμένοι στην τρίχα ανεξαρτήτως ημέρας, ώρας, τόπου και χρόνου. Μιλάει πάντα τραγουδιστά και δυνατά χωρίς να υπάρχει κανένας απολύτως λόγος. Σκασίλα του για τις αρχαιότητες, μιας και το κέντρο της Ρόδου σίγουρα τού θυμίζει γνώριμες γωνιές. 

Παρ'όλ'αυτά, δεν δείχνει κανενός είδους νοσταλγία για το παρελθόν, γιατί είναι πολύ απασχολημένος στην Dolce Vita (δεν είναι τυχαίο που ο όρος είναι ιταλικός). Αντιθέτως, έτσι και θελήσει να ..μην φύγει και να μείνει μόνιμα εδώ, το κάνει ευχαρίστως και δέχεται τις μύριες όσες αναποδιές που θα τού τύχουν στο διάβα του με χιούμορ. Αν και το ταυτόσημα της "φάτσας" είναι μύθος, είμαστε "συγγενείς" σε πολλά. 

Η επιτεδευμένη του εξωτερική εμφάνιση, όταν συνοδεύεται από χαμόγελα, αποτελεί τον ορισμό της γοητείας. Στην αντίθετη περίπτωση όμως, κάνει τα νεύρα τσατάλια.. Όπως και νά'χει όμως, ..έχει πλάκα -τι να κάνουμε..

Ο Αμερικανικός Φαινότυπος

Σχεδόν αόρατος. 

Κάνει την εμφάνισή του στα ξαφνικά και για λίγο. Ξεμυτίζει για λίγες ώρες από τα κρουαζιερόπλοια -ακόμα και μες στο καταχείμωνο-, και βολτάρει βιαστικά πάνω-κάτω στην οδό Σωκράτους της Παλιάς Πόλης μπαινοβγαίνοντας στα τουριστικά μαγαζιά που ανοίγουν ειδικά και μόνο γι'αυτόν. Αν και δεν το έχω διαπιστώσει ιδίοις όμμασι, λέγεται ότι ψωνίζει πολύ. Και το μεγαλύτερό του προτέρημα : δεν πολυψειρίζει τις τιμές (νά'ναι καλά το στριμωγμένο ωράριο της ακριβοπληρωμένης κρουαζιέρας).  Εξαιρετικά αμήχανος, καθότι έξω απ'τα νερά του. Κι αυτό τον κάνει συμπαθή.

Όπως και νά 'χει πάντως, οι εξ Αμερικής τουρίστες καλό θα ήταν να βάλουν τη Ρόδο στο πρόγραμμά τους για περισσότερες μέρες στο μέλλον, όχι τίποτα -για να'χουμε να γράφουμε περισσότερα την επόμενη φορά..  (καλωσήρθε το Δολλάριο και οι Θείες από την Αμερική)

Ο Ρωσικός Φαινότυπος

Οι κακές γλώσσες έχουν πει πολλά και έχουν υπονοήσει ακόμα περισσότερα. Ίσως γι'αυτό το λόγο, ο Ρωσικός Φαινότυπος είναι ο πιο ενδιαφέρων των τελευταίων ετών. 

Λέγεται ότι ξοδεύουν πολλά. Λέγεται επίσης ότι έχουν να ξοδέψουν ακόμα περισσότερα. Κυκλοφορούν περισσότερο το βράδυ, δεν χάνουν τον καιρό τους και ό,τι θέλουν το θέλουν τώρα, ατάκα κι επιτόπου. Απαιτητικοί, έως ιδιότροποι. Μουρτζούφληδες, έως και θυμωμένοι. Αλλά το χρήμα ρέει εδώ και τώρα, και περί τούτου ουδείς παραπονείται. 

Λέγεται ότι είναι και καλοί χριστιανοί, αλλά γι'αυτό δεν έχω να πω πολλά. Ο ιδιαίτερος αυτός Φαινότυπος δεν ενδημεί στις Μονές... Τουναντίον μάλιστα! 

Το μόνο σίγουρο : δεν έχουμε δει ακόμα τίποτα..

Ο Τουρκικός Φαινότυπος

Σινιαρισμένος, φορτωμένος με ψώνια, και γενικώς : Φοράει Μάρκες Παντού, απ'την κορφή ως τα νύχια. Εμφανίζεται με μαζικότητα στις μουσουλμανικές θρησκευτικές γιορτές, ενώ τρώει, πίνει και ξοδεύει μετά μανίας όπου κι αν βρίσκεται. 

Κούρεμα, χτένισμα, ξύρισμα -πρωί βράδυ στην τρίχα. Κυκλοφορούν κατά οικογένειες και οπωσδήποτε θα κάνουν πολλές γυροβολιές στην Παλιά Πόλη της Ρόδου. Δεν μένουν πολλές μέρες, αλλά οι περισσότεροι θα ξαναγυρίσουν κατά πάσα πιθανότητα του χρόνου. Το μεγαλύτερό τους προτέρημα : δεν κουράζουν τα γκαρσόνια (μιας και ξέρουν τι παραγγέλνουν) και είναι εξαιρετικά φιλικοί. 

Ο Τουρκικός Φαινότυπος συμπίπτει 100% με τον φαινότυπο του Κωνσταντινουπολίτη της συνοικίας Nisantasi - ομώνυμο του αθηναϊκού Κολωνακίου. Και με το όλο κλίμα μας, ταιριάζει μια χαρά. 

Α, όλα κι όλα! Το σωστό να λέγεται.

Ο Ισραηλινός Φαινότυπος

Παντός καιρού. Ειδικά τη χρονιά που μάς πέρασε, δεν μάς εγκατέλειψε ποτέ.
Οι απόψεις για τον ισραηλινό τουρίστα διίστανται. Ψοφάει για τις πολυεθνικές αλυσίδες ρούχων, δεν δείχνει όμως να ενθουσιάζεται για τα ντόπια μαγαζιά. Πάντως, αν κάπου τούς στρώνουν τα κόκκινα χαλιά είναι στα μπουζούκια, όπου έχουν και τις καλύτερες θέσεις. Αυτός ο εξαιρετικά παρεξηγημένος φαινότυπος ενδημεί κυρίως στο Καζίνο (πού αλλού;). Τζογαδόρος μέγας! -μιας και στο Ισραήλ το σπορ απαγορεύεται δια νόμου-. 

Το μεγαλύτερό του προτέρημα : η παρουσία του χειμώνα-καλοκαίρι, και κυρίως κατά τις εβραϊκές γιορτές που είναι κινητές, κι έτσι μάς ξαφνιάζουν. Το χειρότερό τους : το δίχως όρια παζάρι στις τιμές όπου κι αν βρίσκονται και για ό,τι θα ήθελαν να αγοράσουν (μέχρι και στα ποτά στα μπαρ... καταντράπηκα τις προάλλες για λογαριασμό τους). Και τελικά, δεν φημίζονται για την ανοιχτοχεριά τους. 

Μήπως θα πρέπει να ανεβάσουμε λίγο τις τιμές στην διαμονή, να ανέβει λιγουλάκι και το έρμο το επίπεδο; Τι λέτε;

Ο Ελληνικός Φαινότυπος

Ο μεγάλος απών. 

Αλλά, πάλαι ποτε, ο καλύτερος όλων. 

Ξόδευε, γέλαγε, αγόραζε, έπινε, ξενύχταγε, ξαναρχότανε και ήταν γενικώς 'έξω καρδιά'. Τώρα, πάνε αυτά. Άφαντος.  

Τον ξεχάσαμε και μάς ξέχασε κι αυτός. Και δεν φταίει μόνο η κρίση. Ανέκαθεν πανάκριβη η μετακίνηση από την ηπειρωτική Ελλάδα μέχρι τα μέρη μας. Οι ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες έχουν τα χάλια τους και παλιότερα οι αεροπορικές κρατήσεις άκρως προβληματικές. 

Δεν τον αδικώ που δεν μάς έρχεται πια. Δεν αποκλείεται κι εμείς να τον σνομπάραμε αρκετά. Επειδή όμως η φύση απεχθάνεται τα κενά, παρατηρείται φέτος το φαινόμενο πρώην έλληνες τουρίστες από τον βορρά, να έχουν βρει δουλειά στα μέρη μας για την τουριστική περίοδο. 

Δεν είναι απαραίτητα κακό αυτό..

Διάολε, θά'ρθουν καλύτερες μέρες.. 

Πού θα πάει.. δεν μπορεί..

έπεται συνέχεια....

αναζητώντας περιφέρεια

Η 5η Σεπτεμβρίου 2011, ημερομηνία πραγματοποίησης του 1ου Συνεδρίου για την Περιφερειακή Συνεργασία που διοργάνωσε το ισραηλινό Υπουργείο Περιφερειακής Συνεργασίας στο Τελ Αβίβ, μπορεί να είχε καθορισθεί μήνες πριν, και δεν αποκλείεται μάλιστα η προγραμματισμένη ατζέντα του να ήταν τότε τελείως διαφορετική.  

Οι εξελίξεις όμως πήραν τη δική τους τροπή και σε αυτό το πρώτο συνέδριο του είδους στο Ισραήλ κατέδειξε πώς ακριβώς αντιλαμβάνεται ο πολιτικός κόσμος της χώρας την νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην περιοχή, και μάλιστα λίγες μόλις μέρες πριν την αναμενόμενη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 20/9 -ημερομηνία κατά την οποία κατά πάσα πιθανότητα πλήθος χωρών θα αναγνωρίσουν την μονομερή ανακήρυξη ανεξαρτησίας ενός παλαιστινιακού κράτους με τα σύνορα που ίσχυαν πριν τον Πόλεμο του 1967.

Το φλέγον ζήτημα παρ'όλ'αυτά, ήταν η διάλυση του άξονα Τουρκίας-Ισραήλ. Πολλαπλές ευχές για την καλυτέρευση των σχέσεων των δύο χωρών ακούστηκαν όχι μόνο από τον Ισραηλινό Πρόεδρο Σιμόν Πέρες και τον Τόνυ Μπλερ, εκπρόσωπο του Κουαρτέτου, αλλά και από τον ίδιο τον Πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ισραήλ Νταν Σαπίρο -ο οποίος ήταν ο μόνος που αναφέρθηκε στην προσέγγιση Ισραήλ-Ελλάδας και Κύπρου, χαρακτηρίζοντάς την ως θετική εξέλιξη, την οποία στηρίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. 

Από την άλλη πλευρά, ο διευθυντής της Τράπεζας του Ισραήλ Στάνλεϋ Φίσερ τόνισε τις μέχρι τώρα άριστες οικονομικές σχέσεις των δύο χωρών, ως επίσης και την πρόβλεψη για περαιτέρω ανάπτυξη της τουρκικής οικονομίας κατά το άμεσο χρονικό διάστημα -υπονοώντας το μέγεθος της οικονομικής απώλειας για την ισραηλινή οικονομία σε περίπτωση κατά την οποία οι επιχειρηματικές τους σχέσεις μειωθούν ή διακοπούν.
Με αυτόν τον τρόπο λοιπόν, κι ενώ η Τουρκία έλαμψε δια της απουσίας της, τελικά κατάφερε να είναι πανταχού παρούσα.

Ο ισραηλινός Τύπος των τελευταίων ημερών αλλά και ακαδημαϊκοί κύκλοι της χώρας εκφράζουν έντονες ανησυχίες για το μέγεθος της απώλειας που πολύ σύντομα θα φανεί όχι μόνο στην ισραηλινή οικονομία, αλλά και στην ίδια την ασφάλεια της χώρας που θα στερείται της τουρκικής γεωστρατηγικής σκέπης. 

Οι πληροφορίες για πιθανή επίσημη επίσκεψη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Γάζα και την ενδεχόμενη ανησυχητική συμμαχία Τουρκίας-Αιγύπτου δημιουργούν πλείστους προβληματισμούς ως προς την άρνηση της ισραηλινής κυβέρνησης να ζητήσει επίσημα 'συγγνώμη' προς την Άγκυρα για το αιματηρό επεισόδιο στο Mavi Marmara τον Μάιο του 2010. Διακεκριμένοι ισραηλινοί αναλυτές μάλιστα αμφισβητούν ανοικτά το ενδεχόμενο αντικατάστασης της συμμαχίας με την Τουρκία με την σύσφιγξη των σχέσεων της χώρας με την Κύπρο, την Ελλάδα ή ακόμα εσχάτως και με την μακρινή Βουλγαρία.

Από την άλλη πλευρά, ο ισραηλινός Υπουργός Περιφερειακής Ανάπτυξης Σιλβάν Σαλόμ και οι υπόλοιποι ομηλιτές εκ των διοργανωτών απέφυγαν να θίξουν το ζήτημα της ρήξης με την Τουρκία ή της προσέγγισης με την Κύπρο και την Ελλάδα. Αντιθέτως, τόνισαν τις προόδους που έχουν σημειωθεί στον τομέα χαμηλής πολιτικής με την Παλαιστινιακή Αρχή -παρά τη στασιμότητα των συνομιλιών με τη Ραμάλα-, ως επίσης και με την γειτονική Ιορδανία, την μοναδική αραβική γειτονική χώρα που εκπροσωπήθηκε στο συνέδριο από πολιτικούς αναλυτές και επιχειρηματίες. 

Μοναδική ψύχραιμη φωνή έναντι του ελεγχόμενου πανικού που κυριαρχεί στο Ισραήλ μετά τις δραματικές διπλωματικές εξελίξεις, ήταν αυτή της Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης Τσίπι Λίβνι. 

Αναφερόμενη στο πόρισμα της Επιτροπής Πάλμερ, δήλωσε ότι ο θαλάσσιος αποκλεισμός της Γάζας -που η δική της κυβέρνηση είχε επιβάλει και η παρούσα συνεχίζει να εφαρμόζει- κρίθηκε νόμιμος και από τον ΟΗΕ, επιβεβαιώνοντας την νομική ορθότητα των πολιτικών επιλογών του κόμματός της. Εκπλήσσοντας το κοινό, η κα.Λίβνι δεν έδειξε να πανικοβάλλεται από την αναμενόμενη ρήξη με την Άγκυρα, χωρίς βέβαια να κρύβει και την απογοήτευσή της για τις εξελίξεις. "Οι τελευταίες τουρκικές επιλογές δεν είναι συγκυριακές, αλλά αποτελούν εφαρμογή της κρατούσας ιδεολογίας της τουρκικής κυβέρνησης, την οποία δεν είναι δουλειά μου να σχολιάσω", υπονοώντας εμμέσως πλην σαφώς ότι η νεο-οθωμανική θεώρηση της πραγματικότητας στη Μέση Ανατολή και την Νοτιοανατολική Μεσόγειο δεν συνάδει με τις ισραηλινές προτεραιότητες. 

Και κατέληξε στο κοινό συμπέρασμα όλων των ισραηλινών και ξένων αξιωματούχων : Κλειδί για την αδρανοποίηση των πολιτικών -ίσως και στρατιωτικών- αλυσιδωτών επιπτώσεων της ρήξης με την Άγκυρα, είναι η άμεση και αποφασιστική επίλυση των θεμάτων που εκκρεμούν με την Παλαιστινιακή Αρχή και τον καθορισμό των συνόρων του Ισραήλ με το μελλοντικό ανεξάρτητο Παλαιστινιακό Κράτος.

Η ουσιαστική πρόοδος των συνομιλιών με την Παλαιστινιακή Αρχή αναγνωρίσθηκε ως η βασική προϋπόθεση για την ομαλή διέξοδο από την κρίση, και μάλιστα όσο πιο γρήγορα γίνεται, προτού έρθει η 20η Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία ο Πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς ζητήσει από την Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ να αναγνωρισθεί ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος με σύνορα τα όσα ίσχυαν πριν τον Πόλεμο του 1967 και με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Ο Τόνυ Μπλερ δεν έκρυψε μάλιστα ότι εντείνονται οι παρασκηνιακές προσπάθειες να ξαναρχίσουν οι συνομιλίες Ισραηλινών -Παλαιστινίων πριν το κρίσιμο ραντεβού στον ΟΗΕ στις 20/9, ενώ παράλληλα έγινε σήμερα γνωστό ότι ο Υπουργός Εθνικής Αμύνης του Ισραήλ Εχούντ Μπαράκ είχε συναντηθεί για τον σκοπό αυτό με τον Μαχμούντ Αμπάς στο Αμμάν της Ιορδανίας πριν μόλις 10 ημέρες. 

Σε αντίθετη περίπτωση, η προσφυγή της Παλαιστινιακής Αρχής προς την Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υπό τις παρούσες συνθήκες, θα "ρίξει λάδι στη φωτιά", δίνοντας την ευκαιρία να ανέβουν οι τόνοι από πλευράς Ισραήλ, να διακοπεί άπαξ δια παντός η ειρηνευτική διαδικασία και πιθανότατα να ανοίξει ο δρόμος για μια τρίτη Ιντιφάντα, ανοίγοντας ακόμα ένα κεφάλαιο έντασης στον ήδη ταραγμένο αραβικό κόσμο.

Η άποψη που δεν ακούστηκε στο χθεσινό συνέδριο ήταν η θέση της -ούτσς ή άλλως περιθωριοποιημένης- ισραηλινής αριστεράς, η οποία εκτιμά ότι η ανακήρυξη ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους θα αποτελέσει στην ουσία τον καταλύτη για την πρόοδο της ειρηνευτικής διαδικασίας και θα αναγκάσει εν τέλει την ισραηλινή πλευρά να συμφωνήσει να αποσυρθεί από τη Δυτική Όχθη. 

Σύμφωνα πάντως με την κα. Λίβνι, "εάν το Ισραήλ δεν εκμεταλλευθεί τον λιγοστό χρόνο που απομένει μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου για να ξαναρχίσουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για την τελική λύση του παλαιστινιακού προβλήματος, στο άμεσο μέλλον η ισραηλινή πλευρά θα συρθεί στις συνομιλίες, και τότε οι συνθήκες θα είναι περισσότερο δυσμενείς απ'ό,τι τώρα". Και αυτή ακριβώς ήταν η αίσθηση των περισσοτέρων ξένων αναλυτών.

Ανεξάρτητα από τις εκτιμήσεις που ακούστηκαν ή από τον τρόπο που παρουσιάσθηκαν, είναι γεγονός ότι η πραγματοποίηση αυτού του 1ου Συνεδρίου Περιφερειακής Συνεργασίας που πραγματοποιήθηκε ποτέ από το ομώνυμο ισραηλινό υπουργείο -ένα υπουργείο που αξίζει να επισημανθεί ότι υφίσταται από το 1999- αποτελεί ένδειξη ότι το Ισραήλ δείχνει πως αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι σε δυσμενείς συγκυρίες, δεν μπορεί να εναποθέτει όλες τις ελπίδες του για την ασφάλειά του μόνο στην μακρινή Ουάσιγκτον ή σε ανομοιογενείς κατά βάσιν συμμαχίες, που αποδείχθηκε πλέον περίτρανα ότι είχαν ημερομηνία λήξεως.

 

περί εκατοστών

Και ενώ ο κόσμος στην κυριολεξία χάνεται, η αμερικανική πολιτεία της Καλιφόρνια -παγκοσμίως γνωστή για τις προωθημένες νομοθετικές της επιλογές, που αρχίζουν από την καθολική απαγόρευση του καπνίσματος και το οικογενειακό στάτους των πολιτών της μέχρι και την δια νόμου απαγόρευση των παιδικών ..'Happy Meals' στα φαστφουντάδικα (!)- φαίνεται πως έχει βάλει σκοπό να γράψει για ακόμα μια φορά 'Ιστορία'. 

Τον Νοέμβριο που μάς έρχεται, οι πολίτες του Σαν Φρανσίσκο θα κληθούν να αποφασίσουν με δημοψήφισμα εάν τάσσονται υπέρ ή κατά της απαγόρευσης της... περιτομής στα αγοράκια κάτω των 18 ετών! Σύμφωνα με την τοπική νομοθεσία, για τη διενέργεια δεσμευτικού δημοψηφίσματος απαιτούνται τουλάχιστον 7.168 υπογραφές. Η πρόταση για την απαγόρευση της περιτομής σε ανήλικα αγόρια -ακόμα και αν πρόκειται για θρησκευτικούς λόγους- προσυπογράφεται από 7.700 πολίτες και σε περίπτωση κατά την οποία η πρόταση αυτή υπερψηφισθεί, από τον Νοέμβριο του 2011 η πραγματοποίηση περιτομής στην Κομητεία του Σαν Φρανσίσκο θα αποτελεί ποινικό αδίκημα και θα τιμωρείται με πρόστιμο 1.000 δολλαρίων ή με φυλάκιση ενός έτους. Παρόμοια συλλογή υπογραφών πραγματοποιείται και στην Κομητεία της Σάντα Μόνικα στην Καλιφόρνια, και η ανταπόκριση των πολιτών φέρεται πως είναι μεγάλη.

σ'ευχαριστώ Χριστέ μου που με γλύτωσες απ'αυτό!

Βασικό επιχείρημα των υπερασπιστών της απαγόρευσης της περιτομής είναι ότι ασκείται σωματική βία κατά ανηλίκου, του οποίου μάλιστα η συναίνεση δεν είναι δυνατόν να δηλωθεί ελλείψει δικαιοπρακτικής ικανότητας και δήλωσης βουλήσεως εκ μέρους του. Οι πιο σκληροπηρυνικοί μάλιστα υποστηρίζουν ότι η περιτομή αποτελεί ουσιαστικά έκφανση σεξουαλικού ακρωτηριασμού, που ως επί το πλείστον έχει επικρατήσει να αφορά το γυναικείο φύλο και όχι το ανδρικό. Δεδομένης της δια νόμου απαγόρευσης του σεξουαλικού ακρωτηριασμού στις γυναίκες, θα πρέπει το ίδιο να ισχύει κατ'αναλογία και για τους άνδρες αμερικανούς πολίτες κάθε ηλικίας και θρησκεύματος.

Από την άλλη πλευρά, η ενδεχόμενη απαγόρευση της περιτομής στην Καλιφόρνια έχει συσπειρώσει ορκισμένους εχθρούς, που δεν είναι άλλοι από την εβραϊκή και την μουσουλμανική κοινότητα της Πολιτείας, οι οποίες αμφότερες και με μιά φωνή δηλώνουν προς πάσα κατεύθυνση ότι "αυτή η απαγόρευση δεν θα περάσει!", επειδή με αυτόν τον τρόπο ουσιαστικά παραβιάζεται το συνταγματικά κατωχυρωμένο θεμελιώδες δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας, λατρείας και πίστης.. 

Καθότι χριστιανός και απερίτμητος, μπορώ να πω ότι το συγκεκριμένο καθαρά καλιφορνέζικο δίλημμα δεν με αφορά προσωπικά. Δεν σάς κρύβω όμως ότι αυτή η τάση που παρατηρείται από την κρατική εξουσία -και μάλιστα παγκοσμίως- να θεωρεί ότι έχει λόγο ακόμα και για το σώμα των πολιτών που κυβερνά, με ενοχλεί.

Και για να έρθω στα θλιβερά καθ'ημάς : Η πιθανή θέσπιση της απαγόρευσης της περιτομής στην μακρινή Καλιφόρνια, δεν διαφέρει και πάρα πολύ από τον a priori και χωρίς πολλές κουβέντες αυθαίρετο χαρακτηρισμό όλων ανεξαιρέτως των Ελλήνων πολιτών ως "Δωρητών Οργάνων" σε περίπτωση που δεν δηλώσουμε ότι δεν επιθυμούμε να είμαστε.

Όσο "πολιτικώς ορθό" κι αν ακούγεται ότι είναι καλό να δίνουμε τα όργανά μας μετά θάνατον για άλλους συμπολίτες μας που τυχόν θα τα έχουν ανάγκη, αυτή η συναίνεση δεν βρίσκω ούτε σωστό ούτε ηθικό να ..τεκμαίρεται χωρίς να δηλώνεται ενσυνείδητα. Και για να γίνω ακόμα πιο μακάβριος: σε περίπτωση θανάτου βρέφους, ποιός γονιός θα ήθελε να βλέπει να θάβεται το σωματάκι του άψυχου παιδιού του "λειψό" ή ακόμα και παντελώς "άδειο" από σωματικά όργανα; Ποιό Κράτος ρώτησε το μωρό πριν μοιράσει τα μάτια του, τα πόδια του, τα χέρια του και πάει λέγοντας;; Και ποιά συναίνεση πήρε, κι από ποιον;;

Το σώμα μου δεν ανήκει σε κανένα Κράτος !

Ανήκει σε μένα και το κάνω ό,τι θέλω εγώ !
Και όσο ζω - Και μετά θάνατον

Και απορώ πώς δεν ακούστηκε ακόμα αυτή η τόσο απλή θέση από τους καλιφορνέζους γονείς -στους οποίους, στο κάτω κάτω, το ίδιο το Κράτος είναι αυτό που τους ανέθεσε την επιμέλεια και την γονική μέριμνα επί των τέκνων τους, και επομένως και την προστασία της υγείας τους αλλά και την καλλιέργεια της θρησκευτικής τους πίστης στο δόγμα που, καλώς ή κακώς, συμβαίνει να πιστεύουν..-

 

εν ολίγοις, είμαστε και οι δυό μας
ευχαριστημένοι με τα ..εκατοστά μας!

Bill Cunningham New York

   PREVIEW    

Ποιός σάς είπε ότι η μόδα βρίσκεται στα ατελιέ
των διάσημων σχεδιαστών;

Ποιός σάς είπε ότι η μόδα βρίσκεται στις πασαρέλες
και στα ολιγόλεπτα "ψυχαγωγικά" ρεπορτάζ των δελτίων ειδήσεων
λίγα δευτερόλεπτα πριν την πρόγνωση του καιρού;

Το ολοκαίνουργιο ντοκυμαντέρ "Bill Cunningham New York" είναι σαφέστατο και στα δύο αυτά ερωτήματα -που κάθε άλλο παρά ρητορικά ακούγονται!-

Ο μοναχικός, ιδιόρρυθμος και ίσως ένας από τους πιο "μάχημους" ρεπόρτερ μόδας και lifestyle των New York Times δίνει τον δικό του ορισμό του τι είναι τελικά "Μόδα", και νομίζω πως τελικά έχει το δίκιο με το μέρος του. Κατά τον 80χρονο Bill Cunningham, η πραγματική Μόδα βρίσκεται στους δρόμους και φοριέται καθώς πηγαίνεις στη δουλειά σου, αγουροξυπνημένος πρωί πρωί καθώς περιμένεις στη στάση του λεωφορείου και του μετρό ή τρέχεις να προλάβεις να πάς στο γραφείο σου και να "χτυπήσεις κάρτα".. 

Αν μάλιστα τυχαίνει να ζεις στη Νέα Υόρκη, δεν αποκλείεται να σε βρει ο φακός του Bill   αυτοπροσώπως και την επομένη να φιγουράρεις στη μόνιμη στήλη του.. (Χωρίς αυτό βέβαια να είναι απαραίτητα κακό, όχι όμως και.. απαραίτητο καλό -να εξηγούμεθα!)

Για μάς τους αμύητους περί των νεοϋορκέζικων δρώμενων, βασικό προαπαιτούμενο για να καταλάβουμε περί τίνος ακριβώς πρόκειται  το ολοκαίνουργιο ντοκυμαντέρ "Bill Cunningham New York" του Richard Press -ο οποίος κάνει μ'αυτό και την παρθενική του εμφάνιση στον χώρο των ταινιών τεκμηρίωσης-, σάς προτείνω να ρίξετε προηγουμένως μια ματιά στην μόνιμη στήλη του Bill Cunningham στην διαδικτυακή έκδοση των New York Times πατώντας ΕΔΩ  (και μάλιστα, όσο πιο γρήγορα γίνεται, αφού δεν αποκλείεται σύντομα και αυτή να πέσει θύμα της συνδρομητικής έκδοσης της θρυλικής εφημερίδας..). 

Μια στήλη που μέσα στα ...40 ολόκληρα χρόνια ζωής της, ουσιαστικά έθεσε τη δική της "τομή" στην 'φωτογραφική' απεικόνιση της πραγματικότητας, χωρίς όμως να πέσει στην παγίδα να χαρακτηρισθεί ως "κίτρινη" ή "δημοσιογραφία των παπαράτσι". 

Άλλωστε, η στήλη του υπήρξε αφορμή να δώσει στην αυστηρή αρχισυνταξία των New York Times το πράσινο φως να "σπάσει" έναν βασικό κανόνα δεοντολογίας, που μέχρι τότε τηρούσε απαρεγκλήτως : Να ΜΗΝ δημοσιεύει φωτογραφίες διασήμων ΧΩΡΙΣ τη συγκατάθεσή τους! 

 Και αυτό, επειδή ο Bill Cunningham  στα άρθρα και στις φωτογραφίες του ΔΕΝ δίνει βάρος στο "ποιός φοράει τι" αλλά αποκλειστικά και μόνο στο "Τι φοριέται και Γιατί -Τελεία!"

Μία καθαρά νεοϋορκέζικη υπόθεση, που -αν μη τι άλλο- έχει ενδιαφέρον, μιας και μόλις μερικές μέρες έκανε το ντεμπούτο της στις αίθουσες της μεγαλύτερης μεγαλούπολης του κόσμου..

Λέτε να τη δούμε και στην Ελλάδα;

Ίδωμεν....

"Bill Cunningham New York"

σκηνοθεσία : Richard Press

μοντάζ : Ryan Denmark - Barry Alexander Brown

ΗΠΑ , 2010

δημοσιεύθηκε στις 31.3.2011 στο

The Monopoly Story

   PREVIEW    

Πότε οι άνθρωποι μιλούν πολύ για χρήματα;

Όταν αυτά δεν υπάρχουν!

Πότε οι άνθρωποι κάνουν πως έχουν χρήματα, και μάλιστα πολλά;

Μα βέβαια, ...όταν δεν έχουν!

Έχοντας λοιπόν στον νου αυτά τα δύο βασικά αξιώματα, δεν είναι καθόλου περίεργο ότι το επιτραπέζιο παιχνίδι Monopoly, που μπήκε σε κάθε αμερικάνικο σπίτι στα τέλη της οικονομικής ύφεσης του Μεσοπολέμου και μετέπειτα σε συνολικά 110 χώρες του κόσμου -μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου-, στην ουσία κατάφερε να αποκτήσει φανατικούς φίλους -και αντίστοιχα, πολλούς επικριτές-. 

Η Ιστορία φαίνεται πως επαναλαμβάνεται τα τελευταία χρόνια στην Αμερική, η οποία φαίνεται να αρχίζει να επανακάμπτει σιγά σιγά από την χρηματοπιστωτική κρίση που πρώτη εκείνη ένιωσε γερά στο πετσί της, και η Monopoly ξαναρχίζει να χάνει το χαμένο της έδαφος. Και αυτό δεν είναι παρά μόνο μία... νέα αρχή, καθόπως φαίνεται από το ντοκυμαντέρ του Kevin Tostado με τίτλο "Under the Boardwalk: The Monopoly Story", που ασχολείται με το παρελθόν και το παρόν του επιτραπέζιου αυτού παιχνιδιού, δινοντάς μας παράλληλα μια ιδέα για τις ημέρες δόξας που μέλλουν να ξανάρθουν.

Ο φακός του "Monopoly Story" παρακολουθεί την πορεία διαφόρων και διαφορετικών ανθρώπων που προετοιμάζονται για τη μεγάλη μέρα : το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Monopoly στο Λας Βέγκας, ένα ιδιότυπο πρωτάθλημα που διεξάγεται με κάθε επισημότητα και κάθε τέσσερα χρόνια σε διαφορετικό μήκος και πλάτος της Γης. Παλιοί διεθνείς πρωταθλητές που δεν επαναπαύονται στις δάφνες τους, φερέλπιδες νέοι που ονειρεύονται το παχυλό χρηματικό έπαθλο, αλλά και απλοί λάτρεις του παιχνιδιού μιλάνε στον φακό γι' αυτό το παιχνίδι που "είναι βγαλμένο απ'τη ζωή" ή (αν το δούμε κι αλλιώς) σε "μπάζει στη ζωή", θες δε θες.. Γιατί, είτε μάς αρέσουν οι ζαριές της Monopoly είτε όχι, το σίγουρο είναι ότι καθένας από μάς θυμάται την πρώτη φορά που μέτραγε τα ψεύτικα χαρτονομίσματα με τα οποία αγοραζόταν και πουλιόταν η λεωφόρος Αλεξάνδρας, η Κηφισίας και η οδός Ερμού...

Είναι γεγονός πως η Monopoly ανέκαθεν αποτελούσε μία πρώτης τάξεως ευκαιρία να αρχίσεις έναν καβγά τρικούβερτο και απ'ό,τι θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια, ποτέ δεν είδα να τελειώνει μια παρτίδα χωρίς κάποιος από τους "εκατομμυριούχους" να βάλει το καπελάκι του στραβά και να δηλώσει με στόμφο "Ως Εδώ Οι Ζαβολιές Σας! Αποχωρώ!"

Ίσως και μόνο γι'αυτό το λόγο, αξίζει να δει κανείς αυτό το ντοκυμαντέρ, αφού -είτε το θέλουμε είτε όχι-, αυτή η ιστορία που λέγεται "Monopoly"  είναι ακόμα μία... Neverending Story.

Το ντοκυμαντέρ "Under the Boardwalk: The Monopoly Story" κέρδισε το Βραβείο Κοινού στο φετινό Anaheim International Film Festival της Καλιφόρνια, έχει προβληθεί στο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου του Austin του Τέξας, σύντομα πρόκειται να προβληθεί στο Sedona International Film Festival, RiverRun International Film Festival, στο φεστιβάλ της Santa Cruz στην Καλιφόρνια

-και η συνέχεια έπεται..

 

Under the Boardwalk : The Monopoly Story

σκηνοθεσία : Kevin Tostado

σενάριο/μοντάζ : Craig Bentley - Kevin Tostado

ΗΠΑ,  2010

δημοσιεύθηκε την 27.3.2011 στο

το μετέωρο βήμα του αραβικού εκδημοκρατισμού

Ο εκδημοκρατισμός των αραβικών χωρών αποτέλεσε την κυριότερη προτεραιότητα της πολιτικής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, αμέσως μετά την εισβολή και την κατοχή του Ιράκ, τον Μάρτιο του 2003.

Η εμμονή της τότε κυβέρνησης Μπους στην ουσιαστική επιβολή πολιτειακών αλλαγών στον αραβικό κόσμο βρισκόταν σε άμεση συνάφεια με τη ρητορική που είχε αναπτυχθεί κατά του Σαντάμ Χουσεϊν, παρουσιάζοντάς τον ως 'δικτάτορα που δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες του λαού του' και ο οποίος θα έπρεπε να καθαιρεθεί  πάση θυσία από την δημοκρατική Δύση. 

Όμως, ο Σαντάμ Χουσεΐν δεν ήταν ο μόνος δικτάτορας του αραβικού κόσμου, και η Δύση, με επικεφαλής τις ΗΠΑ, δεν συνέχισε τον ένοπλο αγώνα της κατά της αραβικής απολυταρχίας, όπου και αν αυτή εκδηλωνόταν.

Σύμφωνα με την τότε κρατούσα άποψη της αμερικανικής διπλωματίας, όπως εκφράστηκε από την τότε επικεφαλής του Στέητ Ντιπάρτμεντ Κοντολίσα Ράϊς, προϋπόθεση για την ειρήνευση στην περιοχή -αλλά και για την παράλληλη εξασφάλιση των  ποικίλων αμερικανικών συμφερόντων- ήταν η ύπαρξη φιλοδυτικών αραβικών δημοκρατικών καθεστώτων που θα διατηρούσαν αγαστές σχέσεις με την δημοκρατική μητρόπολη της Ουάσιγκτον και με τις υπόλοιπες κοινοβουλευτικές δυτικές δημοκρατίες, υπονοώντας εμμέσως πλην σαφώς -εκτός από τους ετέρους των ΗΠΑ στην Ευρώπη- και τον καθ'όλα πολιτειακά δυτικοπρεπή ισραηλινό κοινοβουλευτισμό. 

Η Κοντολίζα Ράϊς μιλάει για τη θητεία της και τις προτεραιότητες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή επί των ημερών της 

Η απλουστευμένη αυτή θεώρηση της μεσανατολικής πραγματικότητας βασιζόταν στο εξίσου ουτοπικό αξίωμα, ότι δήθεν οι δημοκρατίες μπορούν 'να τα βρουν' μεταξύ τους, αφού θα είχαν κοινό θεωρητικό υπόβαθρό σε οράματα, θεσμούς και πολιτειακές διαδικασίες. 

Το θεωρητικό αυτό οικοδόμημα είχε αναπτύξει και ανάλογη ιστορική επιχειρηματολογία, παραπέμποντας στο παράδειγμα της εγκαθίδρυσης ευρωπαϊκών κοινοβουλευτικών μοντέλων στα κράτη της Γηραιάς Ηπείρου μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, που συνδέονταν πλέον με δεσμούς συμμαχίας και ειρηνικής συνύπαρξης. Επιπροσθέτως, η προβολή του δημοκρατικού ιδεώδους ως προϋπόθεση ειρήνης, ενισχύθηκε με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και την υιοθέτηση του δυτικού κοινοβουλευτικού πολιτειακού προτύπου από τις ευρωπαϊκές πρώην κομμουνιστικές Λαϊκές Δημοκρατίες.
  

Έτσι, οι απρόθυμοι πλην όμως φιλοδυτικοί άραβες ηγέτες του 2003 κλήθηκαν ούτε λίγο-ούτε πολύ, να παρακολουθήσουν ταχύρρυθμα "μαθήματα εκδημοκρατισμού", προκειμένου να περάσουν τις 'πολιτειακές εξετάσεις' του Στέητ Ντιπάρτμεντ. Τα αραβικά κράτη που δεν είχαν ακόμα εμπεδώσει την απελευθέρωσή τους από την αποικιοκρατία στα μέσα του περασμένου αιώνα, έπρεπε εν μία νυκτί να προσομοιωθούν σε 'σύγχρονες ευρωπαϊκές δυτικές δημοκρατίες', οι οποίες όμως είχαν ήδη περάσει από πολλά και ποικίλα στάδια πολιτειακών αλλαγών, αρχής γενομένης από αυτές που πρέσβευε ο Διαφωτισμός και η Γαλλική Επανάσταση έως και μετά την κατάρρευση του ναζιστικού Ράιχ.

Σε περίπτωση μάλιστα κατά την οποία οι άραβες ηγέτες δεν ακολουθούσαν τις εκδημοκρατικές εντολές των ΗΠΑ και της Δύσης, κινδύνευαν να χαρακτηρισθούν 'μέλη του Άξονα του Κακού', καθιστώντας εξαιρετικά αμφίβολο το μέλλον τους, με δεδομένη μάλιστα την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο γειτονικό Ιράκ. Η πίεση της Ουάσιγκτον εκείνη την εποχή ήταν τόσο έντονη, ώστε ο διάδοχος του θρόνου του Εμιράτου του Ντουμπάι , σεΐχης Mohammed bin Rashid al-Maktoum προφητικά δήλωνε το 2004, απευθυνόμενος στους άλλους άραβες ηγέτες της εποχής : "Αν δεν αλλάξετε, θα σάς αλλάξουν!".

η εκλογική νίκη της Χαμάς στη Γάζα

Με δεδομένες τις τόσο απλοϊκές θεωρήσεις της μεσανατολικής πραγματικότητας από πλευράς ΗΠΑ, η Παλαιστινιακή Αρχή θεωρήθηκε ως το πρώτο πειραματόζωο της πολιτικής εκδημοκρατισμού των αράβων στην περιοχή. Το Στέητ Ντιπάρτμεντ, δίνοντας την εντύπωση ότι δεν έχει καταφέρει να γνωρίσει σε βάθος τους τοπικούς συσχετισμούς και την πολιτισμική πραγματικότητα της περιοχής, θεώρησε ότι η διενέργεια ελεύθερων δημοκρατικών εκλογών στην εδαφικά μη σαφώς καθορισμένη Παλαιστινιακή Αρχή θα επιβεβαίωνε το σαθρό θεωρητικό-ιστορικό οικοδόμημα ενός τέτοιου περίπλοκου πολιτειακού εγχειρήματος. 

Οι λόγοι αυτής της συγκεκριμένης επιλογής ήταν απλοί : η Παλαιστινιακή Αρχή από τη μια δεν θεωρείτο ακόμα "κράτος" με όλη τη σημασία της λέξεως, η φιλοδυτική ηγεσία της δεν θα πρόδιδε ποτέ τα κελεύσματα των 'μητροπολιτικών' ΗΠΑ, ενώ η ισραηλινή στρατιωτική ισχύς θα αποτελούσε εγγύηση αποφασιστικής αντιμετώπισης κάθε απρόοπτης τροπής. 

Οι κάλπες που στήθηκαν γι'αυτόν το σκοπό στη Γάζα, διέψευσαν κατά τρόπο πανηγυρικό την 'εκδημοκρατική λύση' του μεσανατολικού κουβαριού, αφού οι επιλογές του εκλογικού σώματος  -αν και ακολουθήθηκαν οι προβλεπόμενες δημοκρατικές διαδικασίες- δεν κινήθηκαν εντός των επιθυμητών δυτικών πολιτειακών πλαισίων.  

Η περιθωριακή Χαμάς -η οποία ήδη από τότε αποτελούσε το αντίπαλο δέος στην αμερικανοκίνητη ηγεσία του Αμπού Μάζεν- επειδή είχε πείσει για τις καλές της προθέσεις, συνοδευόμενες από   αλυτρωτικές κορώνες και χωρία του Κορανίου, νίκησε την τυποποιημένη λύση της δυτικού τύπου εκδημοκρατικοποίησης. Από την άλλη πλευρά, η Φάταχ μπορεί να επικράτησε εκλογικά στην Δυτική Όχθη, ήταν όμως ήδη εκτεθειμένη σε σοβαρά κρούσματα διαφθοράς αλλά και σε διαφαινόμενες υποχωρήσεις έναντι του Ισραήλ, το μόνο κράτος που οι ΗΠΑ έβλεπαν ως πρότυπο δημοκρατίας στην περιοχή. 

Δεν άργησε να γίνει φανερό ότι τα πρώτα αποτελέσματα ελεύθερων δημοκρατικών εκλογών στη Γάζα δεν επιβεβαίωσαν τις προβλέψεις των αμερικανικών think-tanks περί ελέγχου της περιοχής μέσω των κάλπεων.

Παράλληλα με τις παλαιστινιακές εκλογικές εξελίξεις, οι υπόλοιποι φιλοδυτικοί άραβες ηγέτες, μη μπορώντας να κάνουν διαφορετικά, προχώρησαν σε συνταγματικές αναθεωρήσεις, εγκαινίασαν θεσμούς που προσομοιώνονταν με τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς, τα τοπικά ΜΜΕ -κρατικά και μη- εγκατέλειπαν την μέχρι τότε μονολιθική τους κυβερνητική θεώρηση της πραγματικότητας, ενώ παράλληλα η τεχνολογική επικοινωνιακή επανάσταση μέσω του διαδικτύου δημιούργησε τις προϋποθέσεις για περαιτέρω ελευθερία έκφρασης γνώμης των απλών αράβων πολιτών, με αποτέλεσμα το επάγγελμα του κατά τόπους καθεστωτικού λογοκριτή να διατηρείται μεν, πλην όμως οι μέρες του να είναι μετρημένες..

Μετά την πρώτη αποτυχία του 'δόγματος αραβικού εκδημοκρατισμού' στη Γάζα, οι Ηνωμένες Πολιτείες βάσιμα διεπίστωσαν ότι η προσομείωση της Μέσης Ανατολής με την μεταπολεμική Δυτική Ευρώπη κάθε άλλο παρά επιτυχής είχε αποδειχθεί. Άλλωστε η Ουάσιγκτον ήταν τότε πολύ απασχολημένη τόσο με τη διαφαινόμενη οικονομική ύφεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ, όσο και με την αποτυχία της να ελέγξει ουσιαστικά το Ιράκ, από το οποίο αναγκάστηκε τελικά να αποχωρήσει. 

Η εποχή της διακυβέρνησης Μπους έληξε με πολλές απώλειες σε κάθε επίπεδο ενώ η διάδοχη κατάσταση υπό τον Μπαράκ Ομπάμα, θεώρησε λήξαν το ενδεχόμενο επιβολής πολιτειακών αλλαγών στις αραβικές έννομες τάξεις, ορθά θεωρώντας ότι σε ενδεχόμενες δημοκρατικές διαδικασίες οι φθαρμένοι αλλά και συγχρόνως σταθεροί σύμμαχοί τους στις αραβικές πρωτεύουσες δεν ήταν καθόλου σίγουρο ότι θα παρέμεναν στην εξουσία. 

Από την άλλη όμως, οι φαινομενικά απρόσμενες εξελίξεις που βλέπουμε σήμερα στην Τυνησία, στην Αίγυπτο, στην Αλγερία, στην Υεμένη αλλά και στην μέχρι σήμερα σχετικά σταθερή πολιτειακά Ιορδανία, είχαν δρομολογηθεί μία ολόκληρη δεκαετία πριν, και μάλιστα από τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες, με σκοπό να εγκαθιδρυθούν αραβικές κονοβουλευτικές δημοκρατίες δυτικού τύπου.

οι προγραμματικές δηλώσεις του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα για το 2011

Έτσι, μετά την άνοδο Ομπάμα στην εξουσία, μπορεί όντως να άλλαξαν οι προτεραιότητες της αμερικανικής πολιτικής στην Ευρεία Μέση Ανατολή, παρέμειναν όμως τα αποτελέσματα των -όπως σήμερα αποδεικνύεται- βιαστικών χειρισμών της πολιτικής Μπους. 

 

Οι άραβες ηγέτες, μη έχοντας από τη μια καμμία δαμόκλειο σπάθη "εκδημοκρατισμού" των πολιτευμάτων τους, από την άλλη μη θέλοντας να προκαλέσουν το λαϊκό αίσθημα φιμώνοντας τις εν πολλοίς προκλητικές φωνές που εκπορεύονταν κυρίως από το δημοφιλέστατο Al-Jazeera, αποφάσισαν να τελούν σε στάση αναμονής, ενώ παράλληλα φαλκίδευαν τους ούτως ή άλλως σαθρούς  νεόκοπους 'δημοκρατικούς' θεσμούς, που τούς επιβλήθηκαν από την μακρυνή αντίπερα όχθη του Ατλαντικού. 

Εν τω μεταξύ όμως, ο κόσμος είχε γίνει πια 'πολύ μικρότερος' απ'ό,τι στις αρχές του αιώνα που διανύουμε. Κανένα  μονολιθικό αραβικό καθεστώς δεν μπορούσε πια να φιλτράρει ή ακόμα και να σταματήσει την 'είδηση'. Κανένα "Υπουργείο Πληροφόρησης" δεν μπορούσε να ξαναχτίσει τα τείχη που τόσο πανηγυρικά είχε ανακοινωθεί ότι είχαν άπαξ δια παντός καταρρεύσει. Καμία αραβική  κυβέρνηση δεν ήταν πλέον σε θέση να πείσει τους πολίτες της ότι η πορεία προς τον εκδημοκρατισμό ήταν απλώς ένα πείραμα που είχε επιβληθεί άνωθεν, πλην όμως δεν είναι πλέον ανάγκη να συνεχισθεί, επειδή ο Μεγάλος Αδελφός της Δύσης αποφάσισε να κλείσει τις υπερπόντιες κάμερές του ..

Οι τελευταίες εξελίξεις, που έχουν ήδη πάρει τη μορφή φαινομένου 'ντόμινο' και σαφώς απειλούν την ίδια την ύπαρξη των αραβικών πολιτειακών κατεστημένων, βρίσκουν τις ΗΠΑ και τους συμμάχους της εξαιρετικά αμήχανους. 

Το ξέσπασμα της τυνησιακής κοινής γνώμης βρήκε απροετοίμαστη τη Δύση -και της Ευρώπης συμπεριλαμβανομένης-, θυμίζοντας την ανάλογη κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στα μέσα του περασμένου αιώνα, όταν μία μία οι αραβικές χώρες αποτίνασσαν τον αποικιακό ζυγό -με πρώτη πάλι την Τυνησία να κερδίζει ένοπλα την ανεξαρτησία της από το μητροπολιτικό Παρίσι-. 

Η συνεχιζόμενη αμφίρροπη κατάσταση στην Αίγυπτο, όπου ο λαός δεν υπακούει στο καθεστώς Μουμπάρακ ενώ αυτό συνεχίζει εμμέσως πλην σαφώς να παραμένει στην εξουσία, θέτει σε αμφιβολία καλά παγιωμένους συσχετισμούς δυνάμεων τόσο μεταξύ Αράβων και Ισραήλ όσο και όσον αφορά την ομαλή διέλευση του πετρελαίου από τη Διώρυγα του Σουέζ. 

Η επικείμενη εμφύλια αναταραχή στην Υεμένη θέτει και αυτή σε κίνδυνο την ομαλή πρόσβαση στη σημαντικότατη  στρατηγικά και γεωπολιτικά Ερυθρά Θάλασσα. 

Η εμφανώς αποδυναμωμένη φιλοδυτική Παλαιστινιακή ηγεσία υπολείπεται κατά πολύ της 'ηθικά αδιάφθορης' και αλυτρωτικά ισλαμιστικής Χαμάς στη Γάζα. 

Η αραβική Μέση Ανατολή δείχνει να αλλάζει γοργά στο όνομα του εκδημοκρατισμού της, πλην όμως οι εναλλακτικές πολιτειακές λύσεις που διαφαίνονται στην περιοχή δεν δείχνουν να διασφαλίζουν τις αμερικανικές προθέσεις επικράτησης, τις οποίες η οικονομικά αποδυναμωμένη Ευρώπη δεν έχει άλλη εκλογή παρά να ακολουθήσει κατά γράμμα. 

Κοινός εχθρός : ο οργισμένος και επί δεκαετίες καταπιεσμένος Φονταμενταλιστικός Ισλαμισμός, ο οποίος μέχρι τώρα -και όχι τυχαία- δείχνει να μην βιάζεται να 'κομματικοποιηθεί' νομιμοποιούμενος δημοκρατικά, είναι όμως θέμα χρόνου να αυτοπροβληθεί ως η 'ηθικά ορθή' και ως η μόνη κατά τόπους 'αδιάφθορη' λύση. 

Παρ'όλ'αυτά όμως, η Ιστορία πολλάκις απέδειξε ότι ο εξαγριωμένος όχλος ποτέ δεν ήταν σε θέση να μπορέσει να επιβάλει ομαλές δημοκρατικές διαδικασίες εν μία νυκτί, και η Μέση Ανατολή δεν θα μπορούσε σε καμμία περίπτωση να αποτελέσει την εξαίρεση του κανόνα.

.