σκηνοθετώντας τον Xρόνο

Θα με θεωρήσετε απαίδευτο και απολίτιστο, ίσως ακόμα και αγενή.

Και όλα αυτά μαζί, θα μού τα καταλογίσετε ειδικά σήμερα. 

Μια μέρα που βάζω στοίχημα πως όλοι -ακόμα και όσοι κοιμόντουσαν στην καρέκλα μέχρι να τελειώσει κάποιο από τα αργά πλάνα κάποιας από τις ταινίες του Αγγελόπουλου- θα δηλώνουν λάτρεις του πράγματι διασημότερου έλληνα σκηνοθέτη των νεωτέρων χρόνων.

Κι εγώ συγκινήθηκα όταν έμαθα τον ξαφνικό του θάνατο. Επειδή όμως θέλω να είμαι ειλικρινής μαζί σας, ομολογώ πως σε μένα -τον μέσο και εν πολλοίς κινηματογραφικά απαίδευτο θεατή- οι ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου δεν θα μού λείψουν.

Εξαιρετικά χρονοβόρα πλάνα. Μεγάλες παύσεις στους διαλόγους. Αργή κίνηση σε όλα. Ναι, θα το παραδεχτώ : όλα αυτά με απωθούσαν. Όσες φορές προσπάθησα να τον προσεγγίσω, αναρωτιόμουν γιατί θα πρέπει να πλατυάζει κανείς τόσο πολύ όταν θέλει να πει πράγματα απλά. Έχω την αίσθηση πως την ίδια εντύπωση μοιράζεται χρόνια τώρα μεγάλη μερίδα κοινού στην Ελλάδα και στο εξωτερικό -κι ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας-.
Δεν θα μπορούσε άλλωστε να κάνει κι αλλιώς, αφού ακόμα και ο ίδιος το παραδεχόταν : Ο Χρόνος κατά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο είχε τη δική του ιδιαίτερη διάρκεια, παράλληλα όμως είχε και τη δική του ιδιαίτερη σημασία.

 

Από την άλλη, είμαι σίγουρος ότι αυτό που ειλικρινά θα μού λείψει από τον Αγγελόπουλο είναι η προσέγγισή του ως προς τον τρόπο που πραγματευόταν την Ελλάδα και τις δύσκολες περιόδους που πέρασε κατά το παρελθόν. 

Μια προσέγγιση ευαίσθητη, ποιητική, γεμάτη με τόνους ομιχλώδεις και μυστηριακούς. Η θεματολογία αλλά και ο τρόπος της κινηματογραφικής του γραφής παρέπεμπαν σε μία ενδελεχή προσπάθεια οπτικής καταγραφής ξεχασμένων λεπτομερειών. Γεγονότα που όταν συνέβαιναν σε πραγματικό χρόνο, κάθε άλλο παρά ποιητικά ήταν. Όταν όμως ο καιρός είχε πια περάσει, τότε όλα τα δύσκολα με κάποιο μαγικό τρόπο αποκρυσταλλώνονται, γίνονται αντικείμενο αναπώλησης, μετασχηματίζονται και είναι μοιραίο να καταγραφούν σε νέα, διαφορετική διάσταση. 

Κατά τρόπο ανεπαίσθητο, η ομίχλη και η καταχνιά μετατρέπονται σε ρομαντικές αδρές γραμμές κάποιας ξεχασμένης γκραβούρας. Και αυτός ο αργός τρόπος αποτύπωσης της εικόνας, της δράσης και της πλοκής έδινε την εντύπωση της επίπονης προσπάθειας για μια πιστή αναπαραγωγή κάποιων μακρυνών, ξεχασμένων αναμνήσεων. 

Ένα εγχείρημα πανδύσκολο για έναν σκηνοθέτη, πλην όμως ακόμα πιο δύσκολο για τον μέσο θεατή που είχε κληθεί να ακολουθήσει τα αργά -αλλά και συνάμα γρήγορα- βήματα των εκάστοτε χαρακτήρων.

ο Θόδωρος Αγγελόπουλος μιλάει για τον χρόνο

Θα μού λείψει ο Αγγελόπουλος για την εμμονή του στο δικό του στυλ. 

Δεν μπορώ να φανταστώ ότι δεν θα είχε ακούσει στο στενό του περιβάλλον τις πλείστες ενστάσεις ή έστω απορίες σχετικά με το πώς αντιλαμβάνεται τον χρόνο εκείνος και το πώς αντιλαμβάνονται τον χρόνο όσοι βλέπουν τις ταινίες του. Πιστεύω ακράδαντα ότι η εμμονή στο δικό του χρονόμετρο αποτέλεσε συνειδητή επιλογή και άποψη. Και ως ιδιαίτερη άποψη, είναι καθ'όλα σεβαστή. Μία άποψη πολυβραβευμένη, γεγονός που κατέστησε τον Αγγελόπουλο έναν σκηνοθέτη που για πολλά χρόνια θα αποτελεί σημείο αναφοράς, και μάλιστα σε διεθνές επίπεδο.

Η ζωή τού χαμογέλασε και τού χάρισε αναγνώριση και μια λαμπρή καριέρα στον τομέα που αγάπησε. Με τον ξαφνικό του θάνατο όμως, έχω την εντύπωση πως η ίδια η ζωή αποφάσισε άγαρμπα να τού επιβάλει εκείνη πια τους δικούς της ρυθμούς. 

Το τελευταίο πλάνο της ζωής του Θόδωρου Αγγελόπουλου διήρκησε εξαιρετικά λίγο. Και η απώλειά του εμένα με αφήνει ακόμα μια φορά με μία ακόμη απορία: 

Πώς άραγε θα αποφάσιζε στο μέλλον να αποτυπώσει κινηματογραφικά τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα ; 

Θα είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον.

ψωνίζοντας ελληνικά (και άλλες περιπέτειες..)

Δεν υπάρχει κανόνας χωρίς εξαιρέσεις..
Αυτό διαπίστωσα από τη στιγμή που αποφάσισα να αγοράζω συνειδητοποιημένα και να κάνω τον κόπο να βλέπω στο πίσω μέρος της συσκευασίας το barcode για τη χώρα προέλευσης κάθε προϊόντος που θα έβαζα στο σπίτι μου. Και ομολογώ ότι σε πολλές περιπτώσεις, προσπαθώντας να 'αγοράζω ελληνικά', ομολογώ πως δεν πίστευα στα ίδια μου τα μάτια..

Κατ'αρχάς, ως μανιώδης πότης καφέ, στάθηκε αδύνατον να βρω ελληνικό καφέ φίλτρου ή έστω κάποιον ταπεινό στιγμιαίο. Έχοντας πλέον πάρει απόφαση ότι η πράσινη συσκευασία του καφέ Jacobs δεν θα ξανάβλεπε το κατώφλι μου, είπα να γυρίσω για τελευταία φορά το στρογγυλό μπουκαλάκι -και τι να δω; Τον κωδικό 520 ! Σαν να επρόκειτο δηλαδή για καφέ ντόπιο γέννημα-θρέμα..

Την ίδια ..'ελληνοποίηση' παρατήρησα σε όλα τα πακέτα τσιγάρα, από τα L&M μέχρι και τα Camel! Κι ας μην ανοίξω το στόμα μου για τα κάθε είδους Ουίσκυ, Whiskey ή Whisky. 

Τα πάντα ήταν.. 520!

Σαν να μην έφταναν όλ'αυτά, η θεωρία του '520' άρχισε να καταρρίπτεται και με αντίθετα παραδείγματα! Έπαθα μεγάλη ήττα διαπιστώνοντας ότι η good-old Σοκο-Φρέτα της ΙΟΝ, αντί για κωδικό 520 έχει τελικά 501 (Ηνωμένο Βασίλειο!) - κι ας φιγουράρει η γαλαζόλευκη λεζάντα "Ελληνικό Προϊόν" φαρδιά πλατιά.
Αλλά και πάλι μπερδεύτηκα ακόμα περισσότερο όταν ύστερα από σχετικό ψάξιμο στο ίντερνετ, διαπίστωσα ότι η ΙΟΝ ανήκει ακόμα σε ελληνικά χέρια..! 

Τι να πω; 

Τελικά, η θεωρία του '520' έχει σίγουρα πολλά ψιλά γράμματα που αξίζει να τους ρίχνουμε και μια, και δυό, και τρεις ματιές.Και δεν μιλάω για το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης, που σε πολλές περιπτώσεις καθιστά όλους αυτούς τους κωδικούς των barcodes παντελώς άνευ σημασίας. Μιλάω για προϊόντα που μέχρι τώρα παράγονταν σε ελληνικά εργοστάσια και έδιναν δουλειά σε συμπολίτες μας, τα οποία πλέον ουδεμία σχέση έχουν με την ουσιαστική και πηγαία εγχώρια παραγωγή -και τώρα στην ουσία εισάγονται και είναι παντελώς 'ξένα'. 

Κι έτσι, ο μαγικός αριθμός '520' κρύβει πολλά μυστικά..

Ας αρχίσουμε λοιπόν από τα απλά : 
Παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα, που παράγονται από μικρές βιοτεχνίες, φέρουν επάξια τον κωδικό '520'. Ελληνικό προϊόν 100% , και το προτιμάμε -τελεία και παύλα.

Με τον κωδικό '520' καταχωρούνται προϊόντα που είναι ξένα, παράγονται και τυποποιούνται στο εξωτερικό, αλλά είτε συσκευάζονται στην Ελλάδα -ειδικά για τους έλληνες καταναλωτές- είτε εισάγονται από θυγατρικές εταιρείες ξένων συμφερόντων, που έχουν την έδρα τους στην Ελλάδα. Αυτά τα προϊόντα δεν είναι ελληνικά, αλλά για τους παραπάνω λόγους έχουν απλώς καταχωρηθεί ως ελληνικά.

Αντιθέτως πάλι, υπάρχουν προϊόντα που είναι 100% ελληνικά  ως προς τις πρώτες ύλες και την τυποποίηση, πλην όμως παραδόξως δεν είναι καταχωρημένα με τον κωδικό 520! Οι λόγοι ποικίλουν, οι περισσότεροι όμως σίγουρα έχουν σχέση με καθαρά επιχειρηματικές επιλογές.

Και έτσι... η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά!

Συμπερασματικά πάντως, αγοράζοντας ελληνικά προϊόντα ενισχύουμε όσο μπορούμε την ταλαίπωρη ελληνική οικονομία, έστω και τώρα. Από την άλλη όμως, ακόμα και οι εταιρείες συσκευασίας, εισαγωγής ή και οι θυγατρικές εταιρείες των ξένων πολυεθνικών, που δραστηριοποιούνται στη χώρα απασχολώντας κι αυτές ελληνικά χέρια -άρα, δεν θα ήταν ούτε σωστό ούτε έξυπνο να τις θέσουμε συλλήβδην στο πυρ το εξώτερον.. Έτσι δεν είναι;

Ύστερα από αρκετή σκέψη, αυτό που θα πρότεινα, προτού αποφασίσουμε τι να πρωτοδιαλέξουμε από το ράφι του σούπερ μάρκετ, θα ήταν καλό να θέσουμε στον εαυτό μας το εξής απλό ερώτημα :
Η καθαυτή αγορά ενός συγκεκριμένου προίόντος, είτε φέρει κωδικό 520 είτε όχι, οφελεί ουσιαστικά την ελληνική οικονομία ή όχι; 

Και οι απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα είναι σχετικά απλούστερες :

• Εάν οι πρώτες ύλες είναι προϊόντα της ελληνικής γης, φυσικά και οφελούν την εγχώρια οικονομία χωρίς δεύτερη σκέψη.

• Εάν πάλι η συσκευασία γίνεται στην Ελλάδα, προφανώς και δίνει δουλειά σε συμπολίτες μας και φέρνει έναν μισθό σε κάποιο σπιτικό.

• Ακόμα κι αν είναι γνωστό ότι ένα προίόν ή μια εταιρεία είναι ελληνική αλλά έχει την έδρα της στο εξωτερικό, τότε βάζουμε λίγο νερό στο κρασί μας και το προτιμάμε, αποκλείοντας κάτι το παντελώς ξένο -και άρα παρείσακτο.

Όσο για τις δύσκολες ερωτήσεις πάντως, υπάρχουν αρκετά αναλυτικοί κατάλογοι προϊόντων στο διαδίκτυο που σίγουρα αποτελούν έναν χρήσιμο μπούσουλα για τα ψώνια μας (δείτε π.χ. αυτόν εδώ!), και εάν δεν υπάρχουν ελληνικά προϊόντα που να μπορούν να αντικαταστήσουν τα ξένα, δεν θα ήταν καθόλου μα καθόλου άσχημη ιδέα να... ελληνοποιήσουμε τις καταναλωτικές μας ανάγκες και συνήθειες. Ας αρκεστούμε επιτέλους σε ό,τι οφελεί την εγχώρια αλλά και την τοπική μας οικονομία, όσο γίνεται περισσότερο.
Δεν είναι ποτέ αργά.

Κανείς δεν είπε ότι είναι εύκολο να ψωνίζουμε συνειδητά. 

Καιρός να ξεβολευτούμε.. 

Δεν πειράζει.

 Α! Να μην το ξεχάσω.. Αν πέσει το μάτι σας σε barcode με κωδικό 529, καλό είναι να ξέρετε ότι προέρχεται (ή έχει κάποια σχέση τέλος πάντων) με την Κύπρο μας.  Οπότε, ελλείψει "520" ,  προτιμάμε τον κωδικό 529 έναντι όλων των άλλων..

(Βυσινάδα ΚΕΑΝ ή μπύρα ΚΕΟ έχετε πιεί; 
Όχι;!  Ε, χάνετε!)

Διαβάστε περισσότερα
για τον κωδικό 520
πατώντας εδώ

από σήμερα - μόνο '520' !

Δεν ξέρω αν σάς έχει συμβεί ποτέ. 

Κάποια άσχετη στιγμή, χωρίς καμία ιδιαίτερη σημασία, σού καρφώνεται μια ιδέα στο μυαλό και χωρίς δεύτερη σκέψη  λες ξαφνικά ένα.."Το αποφάσισα. Και το κάνω."  Και αυτό που σκέφτηκες το εφαρμόζεις αμέσως και χωρίς κανέναν ενδοιασμό.

Σάς έχει τύχει να σάς ζαλίζει η αδιάφορη μουσική υπόκρουση των σούπερ-μάρκετ, ειδικά όταν αυτά είναι παντελώς άδεια, τα ράφια παντελώς γεμάτα και οι διάδρομοι εκνευριστικά καθαροί, σαν να μην έχει πατήσει άνθρωπος ποτέ; Έχετε ποτέ χάσει τον προσανατολισμό σας από τις ταχείες εναλλαγές χρωμάτων των διαφόρων άθικτων συσκευασιών; Ε λοιπόν, όταν όλα αυτά μαζί συνδυάζονται με ένα αγχωτικότατο δελτίο ειδήσεων στο ραδιόφωνο την ώρα που οδηγούσατε, τότε θα με καταλάβετε. 

Έπιασα τον εαυτό μου να περιτριγυρίζομαι από πλήθος ξένα γάλατα, ξένα μακαρόνια, ξένες μαρμελάδες, χίλιες μύριες υπαρκτές αιτίες να μένουν άνεργοι τόσοι και τόσοι άνθρωποι γύρω μου, άλλες χίλιες μύριες υπαρκτές αιτίες να ετοιμάζουν τις βαλίτσες τους τόσοι νέοι άνθρωποι με όνειρα και με μόρφωση για να βρουν αλλού μια καλύτερη τύχη. 

Δεν υπερβάλλω, με έπιασε κάτι σαν πονοκέφαλος. 

Και συνέχιζα να προσπαθώ να βρω τι στο καλό θα έπρεπε να αγοράσω από ένα σούπερ-μάρκετ που δεν υπήρχε ψυχή. Μόνο εγώ, τα ξένα ράφια, οι ανύπαρκτες ουρές μπροστά στα ταμεία κι ένα μάτσο ευρωπαϊκά κέρματα στη τσέπη - ξένα κι αυτά.

Από εκείνη ακριβώς τη στιγμή αποφάσισα το αυτονόητο, που μέχρι τότε -για να είμαι ειλικρινής- δεν το είχα συνειδητοποιήσει : Αποφάσισα να μην ξαναξοδέψω ούτε μισό λεπτό του ευρώ για να αγοράσω ξένο προϊόν. Έδωσα την υπόσχεση στον εαυτό μου ότι από το κατώφλι του σπιτιού μου δεν θα περάσει τρόφιμο που δεν θα αρχίζει το barcode του με τον αριθμό 520 !

Για όσους δεν το ξέρουν : 

για να σιγουρευτείτε εάν το προϊόν που θέλετε να αγοράσετε παράγεται στην Ελλάδα, δεν έχετε παρά να γυρίσετε το πίσω μέρος της συσκευασίας, να δείτε τον αριθμό που βρίσκεται κάτω από τις παράλληλες μπάρες και εάν αυτός αρχίζει με τον αριθμό 520 -τότε σωστά μαντέψατε :
Πρόκειται για έναν ακόμα λόγο να μην χαθούν άλλες δουλειές στη χώρα μας.
Πρόκειται για ακόμα μία αιτία να συνεχίσει να έρχεται ένας μισθός στο σπίτι του γείτονά σας, του αδερφού σας, του άντρα σας, της γυναίκας σας, του πατέρα και της μάνας σας.

Το να αγοράζουμε εμείς ένα ελληνικό προϊόν είναι μία πράξη αγάπης προς τον ίδιο μας τον εαυτό. Το να αγοράζουμε σήμερα ένα ελληνικό προϊόν είναι ίσως η μόνη πράξη άμυνάς μας απέναντι σε όλα όσα γίνονται για μάς, χωρίς κανείς να μπαίνει καν στον κόπο να μάς ρωτήσει. 

Ξέρω πως αυτό το μπλογκ δεν το διαβάζουν μόνο συμπατριώτες μας που βρίσκονται στο εξωτερικό. Το διαβάζουν τακτικά και ξένοι, φίλοι της χώρας, που ξέρουν ελληνικά.
Θα είναι καλό και εκείνοι να κάνουν τον κόπο να ψάξουν να βρουν το νούμερο 520 στην πίσω πλευρά της συσκευασίας και να προτιμήσουν να αγοράσουν ένα καθημερινό είδος πρώτης ανάγκης, που φτιάχνεται από ελληνικά χέρια. 

Αποφασίστε το κι εσείς.

Συνειδητοποιήστε το.

Πείτε το στους φίλους σας, εδώ και στο εξωτερικό.

Δεν είναι αργά.

Πληκτρολογήστε σήμερα το barcode 

οποιουδήποτε προϊόντος υπάρχει στην κουζίνα σας 

πατώντας εδώ 

και μάθετε τη χώρα προέλευσής του.