τί φτιᾶνν'τε;

Ἡ μπλογκίστικη παραμονή μου στόν Τύρναβο εἶναι ἀντιστρόφως ἀνάλογη ἀπό τίς ὥρες πού ἔμεινα ἐκεί ὡς δικαστικός ἀντιπρόσωπος. Τό μεγαλύτερο μέρος τοῦ χρόνου μου ἐκεί πέρασε στό ἴδιο τό Δημαρχεῖο τῆς πόλης (συμπληρώνοντας τά ἐκλογικά ἔντυπα καί κάνοντας συνεννοήσεις γιά τό ποιόν Γραμματέα θά μοῦ πρότειναν). Ἡ παραμονή μου μέσα στούς διαδρόμους καί στά γραφεῖα τοῦ Δήμου Τυρνάβου δέν ἔμεινε ἀνεκμετάλλευτη -ἀπό μπλογκίστικης ἀπόψεως ἐννοῶ, νά'ναι καλά ἡ ψηφιακή μου φωτογραφική μηχανή-. Μάλιστα, ὅταν οἱ ὑπάλληλοι μάθαιναν γιατί ὁ δικαστικός ἀντιπρόσωπος καθόταν καί φωτογράφιζε τά κάδρα στούς τοίχους, ἀψήφισαν τό ὡράριο τῆς βάρδιας τους καί κάθησαν καί μέ ἐνημέρωναν γιά χίλια μύρια πράγματα πού ἀφοροῦν τήν πόλη τους.

Μπορεῖ ὁ Τύρναβος νά περιμένει δεκαετίες ἐπί δεκαετιῶν ὥσπου νά γιορτάσει τά 3000 χρόνια του (ὅρα Ρόδος!) ἀλλά τό σχετικά πρόσφατο παρελθόν του σέ σύγκριση μέ τό ἀντίστοιχο ροδιακό, παρουσιάζει ἐξαιρετικό ἐνδιαφέρον. Ἔτσι ὁ Δῆμος φρόντισε καί ἐμπλούτισε κατά τρόπο πραγματικά ἀξιόλογο τήν οἰκεία σελίδα τοῦ ἱστοτόπου του, ὅπου παρατίθενται ὅλα ὅσα πρέπει νά ξέρει κανείς γιά τό παρελθόν τῆς πόλης (πατῆστε ἐδῶ καί θά μέ θυμηθεῖτε).
Παράλληλα ὄμως, στούς τοίχους καί στίς αἴθουσες τοῦ Δήμου ἔβλεπες πινελιές ἀπό αὐτό τό παρελθόν πού πραγματικά ἐμένα, ὡς Ροδίτη -ὡς πολίτη δηλαδή τοῦ τελευταίου Νομοῦ πού ἐνσωματώθηκε στήν κυρίως Ἑλλάδα- μέ ἔκαναν νά καταλάβω τί σημαίνει ..παλιά Ἑλλάδα.

Γιά νά σᾶς δώσω νά καταλάβετε τί ἐννοῶ, στήν ἀκριβῶς πιό πάνω φωτογραφία εἶναι τό πρῶτο πιάνο πού ἔφτασε ποτέ στόν Τύρναβο, ὅταν -μετά τό πέρας τῶν Βαλκανικῶν Πολέμων- ὁ Τύρναβος καί ὁ Κάμπος γενικότερα ἔπαψαν νά εἶναι...παραμεθόριος περιοχή πού συνόρευε μέ τήν πάλαι ποτε Ὀθωμανική Αὐτοκρατορία. Οἱ εὐρωπαϊκοί ἤχοι τοῦ 'κλειδοκυμβάλου' ἀντικαθιστοῦσαν ἀργά ἀλλά σταθερά τίς ἀπειλητικές ἀνατολίτικες ἰαχές, πίσω ἀπό τά τελευταία φυλάκια τοῦ λιλιπούτειου τότε ἑλληνικοῦ βασιλείου, λίγα τσιγάρα δρόμο ἀπό τό κέντρο τῆς πόλης. Τό πιάνο δωρήθηκε στόν Δῆμο ἀπό τούς ἀπογόνους τοῦ ἰδιοκτήτη του (συγχωρέστε με πού δέν θυμᾶμαι τό ὄνομά του) καί σήμερα βρίσκεται στήν εἴσοδο τῆς αἴθουσας συνεδριάσεων τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.
Βρῆκα ἐξαιρετικά συγκινητική, εὔστοχη καί εὐαίσθητη αὐτήν τήν ἐπιλογή τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν τῆς πόλης καί ἐκτός ἀπό τή φωτογραφία πού σᾶς ἔβαλα νά δεῖτε, ἔχω πάρει κι ἄλλες πόζες αὐτοῦ τοῦ πιάνου-σύμβολο, τίς ὁποῖες ὄμως εἴπα νά τίς κρατήσω γιά μένα, νά μή σᾶς ζαλίζω.


Οἱ διάδρομοι τοῦ Δημαρχείου κοσμοῦνταν ἀπό σταθερά ἔγχρωμα γεωμετρικά σχήματα μέσα σέ κάδρα. Ὅπως μοῦ ἐξήγησαν οἱ ὑπάλληλοι τῶν γραφείων, πρόκειται γιά φωτογραφίες ἀπό τίς.. "Στάμπες", τά παραδοσιακά ὑφαντά τῶν γυναικῶν τοῦ Τυρνάβου δηλαδή, πού χρωματίζονταν μέ ἀνεξίτηλα χρώματα ἀπό τά βότανα καί τά λουλούδια τοῦ Κάμπου καί τῶν χωραφιῶν τους. Ἔτσι, μέσα στό τυπικό Τυρναβίτικο σπίτι τά τραπεζομάντηλα καί τά καλύμματα τῶν ἐπίπλων "ἔσπαγαν" τήν πράσινη μονοτονία τοῦ πιό ἐπίπεδου σημείου τῆς ἑλληνικῆς γῆς, μέ χρώματα πού ἔμεναν σταθερά ὡς πρός τόν τόνο τους ..γιά πάντα.
Ἀκόμα καί μέσα ἀπό τά κάδρα καταλάβαινες ἀμέσως ποιό ἦταν τό μήνυμα αὐτῶν τῶν ἁπλῶν φαινομενικά σχημάτων.

Ὁ Δῆμος Τυρνάβου δέν ξέχασε οὔτε τούς ἄλλους Δήμους μέ τούς ὁποίους ἔχει ἀδελφοποιηθεῖ κατά τό παρελθόν. Ἔτσι, βλέπει κανείς στούς τοίχους τά πρωτόκολλα ἀδελφοποίησης μέ τίς πόλεις Οὐμπέρτιντε τῆς Ἰταλίας καί Σουγκουρλάρε τῆς Βουλγαρίας (λόγω κρασιοῦ ἀμφότεραι..) ἀλλά καί τῆς ἰσραηλινῆς πόλης Κυριάτ Ἄτα, κοντά στή Χάιφα, πού ἀποτελεῖ παραδοσιακό προπύργιο τῆς ἰσραηλινῆς Ἀριστερᾶς. Διόλου τυχαῖα ἡ τρίτη ἐπιλογή, ἄν κρίνω πώς ὁ Δῆμος Τυρνάβου πρόσκειται στό ΚΚΕ, πρᾶγμα πού φάνηκε ἀπό τά πλεῖστα κόκκινα (κατακόκκινα) ψηφοδέλτια πού βγῆκαν ἀπό τήν κάλπη (καί ἐδῶ ξαφνιάστηκα ὡς Ροδίτης, ἀπό ἕναν παραδοσιακά κεντρῶο Νομό ὅπως αὐτός τῆς Δωδεκανήοσυ).
Συνεπές, συγκινητικό καί πολύ ἐνδιαφέρον.

Κλικάρουμε στίς φωτογραφίες καί διαβάζουμε, ἄν θέλουμε

Τύρναβος -Οὐμπέρτιντε
...λόγω κρασιοῦ

Τύρναβος - Σουγκουρλάρε
πάλι...λόγω κρασιοῦ

Τύρναβος - Κυριάτ Ἄτα
..λόγω ἰδεολογίας

Λίγο ἔξω ἀπό τήν πόλη δέν θά μποροῦσε νά λείπει τό...τζόγκινγκ-playground τῆς πόλης.
Ναί, εἴχα πιά ξεπεράσει στή Λάρισα τό πρῶτο σόκ μέ τούς "πεδινούς" συμπατριῶτες νά περπατᾶααανε καί νά περπατᾶαααανε καί δόσ'του πάλι νά περπατᾶαααανε μεσημεριάτικο. Δέν περίμενα ὄμως ποτέ νά διαπιστώσω ἰδίοις ὄμμασοι ὅτι ἀνάμεσα στά ψηλά δέντρα (πού δέν ξέρω πῶς τά λένε γιατί ἐμεῖς ἐδῶ δέν τά ἔχουμε) ὑπάρχει καί ὁ μίνι-ζωολογικός κῆπος τοῦ Τύρναβου, περιποιημένος, καθαρός, νοικοκυρεμένος. Ὅπως περιποοιημένη ἦταν κάθε γωνιά κάθε δρόμου πού βρέθηκα.
Τό νοικοκύρεμα πού εἴδα σέ αὐτόν τόν μικρό Δῆμο, πού ἀκούει τίς φανφάρες καί τίς (ἄλλου εἴδους πλέον..) ἰαχές ἀπό διάσημες πόλεις ἀνά τήν Ἑλλάδα, ἦταν πραγματικά ἀξιοθαύμαστο καί συγχαρητήρια καί μπράβο σέ ὅσους τόν διοικοῦν -ἀνεξάρτητα ἀπό τόν ἰδεολογικοπολιτικό χῶρο πού ἀνήκουν-. Σημασία ἔχει πώς εἶναι νοικοκύρηδες καί φαίνεται ἀπό χίλια μίλια μακρυά.

ὁ θορυβωδέστατος
ἡ κουτσομπόλα τῆς γειτονιᾶς

καί οἱ λαγοί μές στό ἄγχος!

Τό μπλογκίστικο ταξίδι στόν Κάμπο φτάνει σήμερα στό τέλος του, μέ τό τραῖνο νά μέ περιμένει γιά Θεσσαλονίκη καί μετά τό ἀεροπλάνο γιά τά πάτρια. "Καί ποῦ πᾶς χωρίς τήν Πουτίγκα σου, ἀντιπρόσωπε;" Ἔλα ντέ! Ποῦ τολμῶ νά πάω χωρίς αὐτήν;
Τήν Πουτίγκα Τυρνάβου ἐννοῶ! Ποιάν ἄλλη;

μιάμμμ

Ἡ βαριά γλυκειά της γεύση ἦταν ὅ,τι ἔπρεπε γιά τό μακρύ (πικρό) ταξίδι πρός τή συμπρωτεύουσα. Τή συνταγή δέν τήν ξέρω (ἔτσι κι ἀλλιῶς από μαγείρεμα δέ σκαμπάζω μία!), ἀλλά καί νά'ξερα - τέτοια Πουτίγκα τρῶς μόνο στόν Τύρναβο, μέ τόν ἀέρα τοῦ Κάμπου γύρω τριγύρω.
Τί νά τό κάνεις τό μελτέμι..;


Πῆρα τό τραῖνο λοιπόν κι ἔφυγα ἀπ'τόν Κάμπο
Καί οἱ πεδινές ἀναρτήσεις τοῦ μπλόγκεως μέ τόν γενικό τίτλο "Κάλπες στόν Κάμπο" θά βρίσκονται συγκεντρωμένες στή δεξιά του στήλη, μέ ἕνα πάτημα στό εἰκονίδιο μέ κάποια ἀπό τίς Τυρναβίσιες "Στάμπες", πού τά χρώματά τους μένουν τόσο ἀνεξήτιλα ὅσο καί οἱ ἀναμνήσεις μου ἀπό τή Θεσσαλία.

Θά ξανάρθω!
Ἀλλά θά φροντίσω νά τό κάνω στό τριήμερο τῆς Καθαρῆς Δευτέρας, πού στά ...Τυρναβίσια λέγεται "Μπουρανί", ὁπότε καί ἀκούγονται σόκιν δημοτικά τραγούδια καί ὅ,τι ἄλλο μπορεῖ νά βγάλει ἕνα βρώμικο μυαλό καί ἐννοεῖται μέ τήν ὁμώνυμη τσουκνιδόσουπα μέ σπανάκι (μά τρώγονται οἱ ..τσουκνίδες, βρέ Ροδίτες πατρῶτες; γιά ὄνομα!).
Ἤ μήπως νά ἔρθω τό Σεπτέμβριο, στή Γιορτή τοῦ Τσίπουρου (χίκ χίκ χίκκκ);

Καί ποῦ ξέρεις, δέν ἀποκλείεται παραδίπλα νά βρίσκεται ὁ.. Ἀπόστολος Γκλέτσος αὐτοπροσώπως (ὁρμᾶτε κορίτσια!) ἀφού τό πατρικό τῆς μαμᾶς του εἶναι κάπου μέσα στά στενά, ἴσως κι ὁ Λάκης Κομνηνός, γνωστός φάν τοῦ Τύρναβου, πού ἐπιμελήθηκε καί γύρισε ντοκυμαντέρ γιά τόν φοβερό καί τρομερό Συνεταιρισμό τοῦ Οἰνοποιείου Τυρνάβου, ἴσως πάλι ἡ Ἄννα Χατζησοφιᾶ, γέννημα-θρέμα Τυρναβίτισσα, πού ἔγραψε τό σενάριο γιά τό "Καφέ τῆς Χαρᾶς".

Ἔτσι , γιά νά τό παίξουμε καί λίγο σέλεμπ,
..ὄχι παίζουμε!

"Τά τραῖνα πού 'φύγαν"

ὁ Τύρναβος κι ὁ παρα-Τύρναβος

Ἄν γιά κάτι ὁ Τύρναβος θά μποροῦσε νά διεκδικήσει πανελλαδική πρωτοτυπία εἶναι ὁ νεότευκτος οἰκισμός τῶν τσιγγάνων πού βρίσκεται ἀκριβῶς παραδίπλα. Μέσα σέ πέντε λεπτά διαδρομή μέ τό αὐτοκίνητο βλέπει κανείς πῶς ἡ παραδοσιακή νομαδικότητα τῶν τσιγγάνικων φυλῶν μετεξελίσσεται σέ μόνιμο οἰκισμό. Ἔτσι μιά δεύτερη πόλη ἀναπτύσσεται δίπλα στήν παλιά.

Σέ ἀντίθεση μέ τόν "κυρίως" Τύρναβο, ὅπου ὁ τομέας τῆς οἰκοδομῆς ἔχει μουδιάσει λόγω τῆς κρίσης, ὁ συνοικισμός τῶν τσιγγάνων δείχνει νά ζεῖ τό δικό του Building-Boom, ἐξ αἰτίας τῶν ἀπλόχερων ἐπιδοτήσεων πού δίνονται στούς τσιγγάνους τῆς περιοχῆς ἀπό τά ταμεῖα τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἔνωσης (ἔτσι ἀκριβῶς μοῦ εἶπαν οἱ ντόπιοι, καί σᾶς τό μεταφέρω μέ κάθε ἐπιφύλαξη), οὔτως ὥστε νά "μπεῖ καί ἡ τσιγγάνικη κοινωνία σέ μιά σειρά" γιά νά συμβαδίσει μέ τούς Τυρναβίτες γείτονές της.
Καί τό ἀποτέλεσμα εἶναι αὐτό πού βλέπουμε στίς φωτογραφίες πού ἀκολουθοῦν.


Δέν χόρταινα νά φωτογραφίζω τεράστιες βίλες, ἔτοιμες νά στεγάσουν τίς πολυπληθεῖς τσιγγάνικες οἰκογένειες. Διώροφα σπίτια μέ πανομοιότυπο σχέδιο καί μέ λίγο Bollyhood-Τouch χάρη στίς φανταχτερές σκάλες τῶν εἰσόδων τους. Ἡ ἀξία τῶν οἰκοπέδων τῆς περιοχῆς ἔπεσε κατακόρυφα μέ τήν ἀπαρχή τοῦ Καιροῦ των Τσιγγάνων πού ἔμελλε νά ζήσει ἡ Τυρναβίτικη "περιφέρεια". Κανείς δέν μπορεῖ νά ἀμφισβητήσει ὅτι τά νεόδμητα αὐτά κτίσματα (ὅσο κίτς καί νά'ναι) εἶναι σαφῶς προτιμώτερα ἀπό τά ἐκατοντάδες παραπήγματα πού ἀντικατέστησαν. Πλήν ὄμως, δέν ὑπάρχει ἀκόμα αὐτό πού λέμε "σχἐδιο πόλεως" καί ὅλα ὅσα αὐτό θά συνεπαγόταν (ἀποχέτευση, δρόμοι, πεζοδρόμια, πάρκα καί πολλά ἄλλα πού γιά χρόνια μάλλον θά ἀποτελοῦν ὄνειρα τρελλά-ὄνειρα ἀπατηλά... Γιά νά μήν ἀρχίσω νά μιλάω γιά διαπολιτισμικά ἐκπαιδευτικά προγράμματα, οὕτως ὥστε οἱ γενιές πού ἔρχονται νά μποροῦν νά βροῦν "κοινούς τόπους" καί νά συνοδοιπορήσουν ὁμαλά, ἀκόμα κι ὅταν ὁ οἰκοδομικός ὀργασμός πού θρέφει σήμερα ἀμφότερους θά ἔχει πιά φτάσει στήν κλιμακτήριό του.. Μά τί λέω Θε-έ μου;;; )

Ὅλα φαίνονται νά κυλοῦν ὁμαλά στήν τοπική κοινωνία.
Οἱ τσιγγάνοι ἐπέλεξαν τόν Δῆμο Τυρνάβου καί τόν οἰκισμό τους ὡς τό μόνιμο σπίτι τους, καταγράφηκαν στά δημοτολόγια καί κάπου ξέχασαν στό δρόμο τήν πατροπαράδοτη νομαδικότητά τους. Ἀπό τήν ἄλλη, πολλοί Τυρναβίτες βρῆκαν δουλειά μέσα στόν οἰκοδομικό ὀργασμό τοῦ διπλανοῦ οἰκισμοῦ καί ἀπό ἐργοδότες ἔγιναν μισθωτοί τῶν γειτόνων τους.

Μπορεῖ οἱ ντόπιοι νά μήν τό ἔχουν συνειδητοποιήσει, ἀλλά ἔχω τήν ἐντύπωση πώς ἀθόρυβα ἀλλά σταθερά στόν Τύρναβο συντελεῖται ἕνα πολύ ἐνδιαφέρον κοινωνιολογικό πείραμα. Μέ τίς οἰκονομικές ἰσορροπίες νά ἔχουν διαταραχθεῖ γιά τά καλά, μέ τήν ἔλλειψη νέων θέσεων ἐργασίας καί τήν μόνιμη κρίση στίς ἐγχώριες καλλιέργειες ("..ἐν ἀρχῆ ἦσαν αἱ χωματεραί..."), ἡ οἰκονομική ζωή καί εἰδικά ὁ τομέας τῆς οἰκοδομῆς τά τελευταῖα χρόνια τροφοδοτεῖται σχεδόν ἀπόλυτα ἀπό τήν οἰκοδομική ἀνάπτυξη τοῦ μέχρι πρότινος παραμελημένου καί ὑποβαθμισμένου οἰκισμοῦ τῶν τσιγγάνικων παραπηγμάτων.

Θά εἶχε πολύ ἐνδιαφέρον νά δεῖ κανείς τί πρόκειται νά συμβεῖ στόν Τυρναβίτικο μικρόκοσμο στίς ἀμέσως ἐπόμενες παραγωγικές γενιές, μέ δεδομένη τήν πολιτισμική διαφορά τῶν δύο κοντινῶν γειτόνων. Ἄραγε τό Κράτος τά παρακολουθεῖ ὅλα αὐτά; Δυστυχῶς ὅλα φαίνονται νά προχωροῦν στόν "αὐτόματο πιλότο" (ὅπως ἄλλωστε τά περισσότερα πράγματα στή χώρα μας γενικότερα) καί ἡ Πολιτεία δέν φαίνεται νά προνοεῖ νά θέσει σέ κάποια πλαίσια τίς κοινωνιολογικές ἀλλαγές πού συντελοῦνται, πρός ὄφελος πάντα καί τῶν δύο πολιτισμικῶν ὀντοτήτων -στόν "κυρίως" Τύρναβο καί στόν "ἄλλο", τόν παρα-Τύρναβο, μέ πρῶτες ἀποῦσες τίς κρατικές ὑπηρεσίες (μά, ποιές ἄλλες;;) - .

Καί βέβαια κανένας ὑποψήφιος κανενός κόμματος δέν μπῆκε στόν κόπο νά μιλήσει γιά αὐτό τό θέμα, πού τελικά ΕΙΝΑΙ ἡ καθημερινότητα τῆς μικρῆς αὐτῆς πόλης, πού ἀλλάζει καί θά συνεχίζει νά ἀλλάζει πρόσωπο μέρα μέ τή μέρα.

"Gadalka" ἀπό τό γκρούπ Ayassa
σχεδόν...παραγγελιά αὐτό τό βίντεο
δεῖτε τό..

ὑ.γ. καί πολύ, μά πάρα πολύ θά ἤθελα νά ἔρθουν σχόλια σ'αὐτήν τήν ἀνάρτηση πού θά διαψεύδουν τήν ἐντύπωση πού ἀποκόμισα, καί δέ μιλάω γιά τίποτα ἄλλο παρά γι'αὐτήν τήν τόσο προκλητική ἔλλειψη κρατικῆς πρόνοιας..

ἕπεται συνέχεια...

χωρίς γυαλό

Τριγυρνῶντας στίς αἴθουσες τοῦ Δημαρχείου τοῦ Τυρνάβου τό μόνο πού δέν περίμενα νά δῶ ὡς ἔμβλημα τοῦ ὀρεινοῦ αὐτοῦ Δήμου ἦταν τά δύο αὐτά ...ψάρια! Οἱ δύο αὐτές "Τούρνες", τά χαρακτηριστικά ποταμίσια ψάρια πού ἔκοβαν βόλτες πάνω-κάτω ἀνάμεσα στίς ὄχθες τοῦ πάλαι ποτε Τιταρήσιου ποταμοῦ, πού σήμερα λόγω τῆς ἀπουσίας νεροῦ (καί Τουρνῶν) λέγεται Ξηριᾶς. Μπορεῖ τό ποτάμι νά ξεράθηκε καί τά ψάρια του νά μπορεῖ κανείς νά τά δεῖ μόνο στίς σφραγίδες τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων τοῦ Δήμου, ἡ γέφυρα ὄμως πού ὀδηγεῖ στήν πόλη καί πού κάποτε ἀποτελοῦσε σημάδι ὅτι "ἔμπαινες" σ'αὐτήν, ὑπάρχει ἀκόμα.

Τί κι ἄν ὁ Ξειριᾶς δέν εἶναι πιά γαλάζιος; Ἔγινε κι αὐτός ἕνα μέ τό καταπράσινο τοπίο ἀλλά οἱ γέφυρες συνεχίζουν νά κάνουν τήν ίδια δουλειά πού ἔκαναν ὅσον καιρό ὑπῆρχε νερό. Τό βουνό καί ὁ κάμπος νίκησαν τό ὑγρό στοιχεῖο καί τά ψάρια του, τά σύμβολα τῆς πόλης.
"Ὁ ροῦς τῶν γεγονότων..", ὅπως θά ἔγραφε κάποιος σεναριογράφος σέ παλιά ἀσπρόμαυρη ἑλληνική ταινία.


Ἔτσι, σήμερα τό βουνό καί τά λιβάδια εἶναι τό μόνιμο σκηνικό τῆς πόλης τοῦ Τύρναβου καί τῶν γύρω χωριῶν. Ἀμέτρητες ἀποχρώσεις πράσινου παντοῦ, κάτι πού δέ μέ χάλασε καθόλου. Μπορῶ νά πῶ ὅτι τόσο πράσινο τό ζήλεψα, ἀφοῦ ἐδῶ στό νησί τό πράσινο ὅσο πάει καί λιγοστεύει καί ἀποτελεῖ πλέον θλιβερό στατιστικό φαινόμενο πού συνοδεύει τούς ἀπολογισμούς περί τοῦ πόσα ροδίτικα δάση καίγονται κατά τή διάρκεια "ἄλλης μιᾶς ἐπιτυχοῦς τουριστικῆς περιόδου".


Οὔτε μία σπιθαμή κάμπου ἀνεκμετάλλευτη. Οὔτε ἕνα τετραγωνικό χαμένο. Ἡ φύση παροῦσα παντοῦ ὅπως καί ὁ ἀνθρώπινος παράγοντας. Σέ ἀντίθεση μέ τήν "τουριστικά ἀνεπτυγμένη Ἑλλάδα", πού δείχνει νά σνομπάρει ἀδικιολόγητα τίς δικές της πράσινες γωνιές καί τήν πηγή πλούτου πού λέγεται γεωργία καί κτηνοτροφία. Πηγές πλούτου καί ἐργασίας πού δέν γνωρίζουν tour-operators, διεθνεῖς μεσάζοντες καί πολλῶν εἰδῶν μανδαρίνους, καρφωμένους μπροστά στίς ὀθόνες τῶν ὑπολογιστῶν, ἡ πλειονότητα τῶν ὁποίων εἶναι δανεισμένοι και αὐτοί. Πηγές πλούτου πού δέν θά ἐπιβαρύνουν τά ταμεῖα τῆς οἰκειοθελοῦς -καί ἄρα πλασματικῆς- ἀνεργίας, ὅταν τά ξενοδοχεῖα ἔτσι κι ἀλλιῶς κλείνουν (χειμώνας γαρ).
Ἄραγε, γιατί ὁ μέσος ἕλληνας πού ζεῖ στίς λεγόμενες ἀνεπτυγμένες τουριστικές περιοχές ντρέπεται νά ἀσχοληθεῖ μέ τή γῆ του, ἔστω τό χειμώνα; Τί τό ὑποτιμητικό ὑπάρχει σ'αὐτό; Καί γιατί θά πρέπει νά παραπονιέται γιά τίς τιμές-φωτιά στίς λαϊκές ἤ νά ἀναρωτιέται γιατί θά πρέπει νά εἰσάγονται ἐσπεριδοειδή ἤ ἄλλα ἀκόμα πιό κοινότυπα ζαρζαβατικά ἀπό τό ἐξωτερικό, ἐνῶ ἡ λύση βρίσκεται μέσα στίς δικές μας κτηματομερίδες;
Ἔκανα τ'ἀδύνατα δυνατά νά μήν κάνω βαριές σκέψεις ὅσο τριγυρνοῦσα στίς καταπράσινες φυτεῖες τοῦ Τυρνάβου, δυστυχῶς ὄμως τό μόνο πού μοῦ ἐρχόταν στό μυαλό ἦταν οἱ ἐγκαταλελειμμένες καλλιέργειες τῆς ὀρεινῆς Ρόδου, τά ἐρειπωμένα θερμοκήπια στό δυτικό τμῆμα τοῦ νησιοῦ καί οἱ οὐρές στά ταμεῖα ἀνεργίας τό χειμώνα.

Μιᾶς καί ἐμεῖς ἔχουμε τήν εὐτυχία νά ἔχουμε ..γυαλό, μήπως θά ἔπρεπε νά δοῦμε ἐάν καί κατά πόσον ἁρμενίζουμε στραβά;
Γιατί ἐάν ἀκόμα ὑποθέσουμε πώς μᾶς ἔλαχε ἕνας γυαλός ..στραβός, ἔ πόσο δα στραβός μπορεῖ πιά νά εἶναι;;
Μήπως ἡ γενικότερη κρίση στόν τουρισμό μᾶς κάνει νά ἀπαλλαγοῦμε ἐπιτέλους ἀπό κάποιους παραπανίσους βαθμούς μυωπίας καί νά δοῦμε τί γίνεται μπροστά στά μάτια μας;
Μήπως θά πρέπει νά δοῦμε τί δέν κάνουμε καί νά διαπιστώσουμε πόσο τεμπέληδες εἴμαστε (ἤ γίναμε) ;

ὁ Τύρναβος καί τά χωράφια του
ἀπό ψηλά..

...κι ἀπό χαμηλά

ἕπεται συνέχεια...

τσίπουρο (τό) = οὐσ. οὐδ. β'κλ.

Στή δεκαετία τοῦ '80 ὅταν ὅλοι οἱ μπόμπιρες πηγαίναμε στό μανάβικο μονολογῶντας "Τυρί, Ρύζι, Καφέ, Γάλα, Καμπᾶ", στόν Τύρναβο μονολογοῦσαν..."Φέτα, Ρύζι, Καφέ, Γάλα, Τσίπουρο". Καί δέν εἶναι τυχαῖο αὐτό. Ὁ Κάμπος φημίζεται γιά τά τυριά του ἔτσι κι ἀλλιῶς καί ὁ Τύρναβος εἶναι τό κύριο σημεῖο ἀναφορᾶς γιά τούς ἀπανταχοῦ τσιπουροπότες -
καρατσεκαρισμένο!

Οὔζο καί Τσίπουρο
εἴδη πρώτης ἀνάγκης ἐν Τυρνάβω!

Δέν ἔχω τή φήμη τοῦ πότη καί μισῶ τή φέτα καί κάθε τυρί πού δέν εἶναι ψημένο ἤ τριμμένο. Καί στόν Τύρναβο εἶχα τήν τέλεια δικιολογία νά μήν ἐνδώσω στά τσίπουρα καί τούς μεζέδες πού τά συνόδευαν : ἕνας ..πιωμένος δικαστικός ἀντιπρόσωπος θά ἦταν ἡ ἐγγύηση γιά ζαλισμένα ἐκλογικά ἀποτελέσματα. Γιά νά μήν ἐπεκταθῶ στίς φῆμες ταραγμένων στιγμιότυπων στά ἐκλογικά τμήματα σέ προηγούμενες ἐκλογικές ἀναμετρήσεις καί δέν εἶχα καμμία ὄρεξη νά ἐπαναληφθοῦν..
Ἔτσι, ξενέρωτος πῆγα καί ξενέρωτος ἔφυγα ἀπό τόν Τύρναβο.

Εἶναι πάντως μῦθος ὅτι ὁ Τύρναβος εἶναι μόνο γιά τσιπουροκαταστάσεις καί τυρολαγνεῖες. Σέ ἀντίθεση μέ τήν χαρακτηριστική ντοπιολαλιά (πολύ μελωδική καί σχεδόν γοητευτική γιά ἕνα νησιώτικο αὐτί) ὁ Τύρναβος τελικά θά μποροῦσε νά σημαίνει καί...Γραμματική!
Ἀπόδειξη:
τό πιό καλοδιατηρημένο νεοκλασικό σπίτι πού ὁ Δῆμος Τυρνάβου φρόντισε νά τό ἀναδείξει ὅσο καλύτερα μποροῦσε (καί συγχαρητήρια γι΄αὐτό!) γιά ἕναν καί μόνο λόγο. Πρόκειται γιά τό σπίτι πού γεννήθηκε καί μεγάλωσε ὁ πιό...πολυδιαβασμένος Τυρναβίτης ὅλων τῶν ἐποχῶν, πού δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τόν Ἀχιλλέα Τζάρτζανο.

ὁ Ἀχιλλέας Τζάρτζανος
ὑπομειδιῶν ἀσπρόμαυρα σέ κάποιο ἀπό τά γραφεῖα τοῦ Δημαρχείου

Πόσες γενιές καί γενιές μαθητῶν στήν Ἑλλάδα καί στήν Κύπρο δέν ἔμαθαν ἀρχαῖα Ἑλληνικά ἀπό τίς σελίδες τῆς γραμματικῆς Του; Καί τό κεφαλαῖο Ταῦ δέν γράφτηκε κατά λάθος.

Δέν μπορῶ νά σᾶς περιγράψω πόσο συγκινήθηκα.
Μπορεῖ καί νά τό παράκανα λίγο, ἀλλά πρέπει νά σᾶς ἐξομολογηθῶ ὅτι τό πιό...πολυφωτογραφημένο ἀξιοθέατο ὅσες μέρες εἶχα τήν τύχη νά βρίσκομαι στόν Κάμπο δέν ἦταν κανένα ἄλλο παρά τό σπίτι τοῦ Τζάρτζανου, τή γραμματική τοῦ ὁποίου θυμᾶμαι ὅτι τήν εἶχα καταμουτζουρώσει στό Λύκειο. Εἶχα μιά σχέση ἀγάπης-μίσους μέ τήν τότε πρασινωπή ἔκδοση τοῦ ΟΕΔΒ καί πάντα ἔνιωθα ἔκπληξη ὅταν συνειδητοποιοῦσα ὅτι τά παραδείγματα καί ὁ τρόπος "διδαχῆς" τοῦ Τζάρτζανου ἀποτελοῦσαν κοινό κτῆμα δικό μου ἀλλά καί τόσων καί τόσων ἀνθρώπων πού εἶχαν ἀποφοιτήσει ἀπό τό ἑλληνικό ἐκπαιδευτικό σύστημα δεκαετίιιιιες ἐπί δεκαετιῶν πρίν ἀπό μένα.


Οἱ λέξεις, οἱ κλίσεις, οἱ φωνές - ὅλα ὅσα θά μποροῦσε κανείς νά πεῖ πώς ἀποτελοῦν τό... συλλογικό ἀσυνείδητο κάθε ἀπόφοιτου Λυκείου τῆς χώρας. Καί δέν περίμενα νά βρῶ ἕναν τέτοιον "ἀόρατο κρίκο" πού νά συνδέει τόσες γενιές ἐδῶ, στόν Τύρναβο, πού μέχρι καί τά τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ 1910 ἦταν ἄλλη μιά παραμεθώριος περιοχή, ὅπως ἀκριβῶς τήν ἔζησε ὁ ἄνθρωπος πού οὔτε λίγο οὔτε οὔτε πολύ, μᾶς ..ἔμαθε Ἑλληνικά

ἕπεται συνέχεια...