Σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στην Αίγυπτο και στην Τυνησία, αλλά και με ό,τι συμβαίνει τώρα και στη Λιβύηπου εδώ και 40 περίπου χρόνια τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ελέγχονται πλήρως από το καθεστώς Καντάφι, στο Μπαχρέην η πραγματικότητα στον χώρο της ενημέρωσης ήταν ανέκαθεν διαφορετική.
Η ύπαρξη τουλάχιστον μίας δεύτερης -αντιπολιτευόμενης- φωνής, παραξένευε τον δυτικό αλλά κυρίως, τον άραβα επισκέπτη, ακόμα και τότε που το μικρό αυτό Βασίλειο έδινε την εντύπωση ότι τίποτα δεν μπορούσε να απειλήσει την οικονομική του ευμάρεια και την ευδαιμονία της Βασιλικής Οικογένειας.
Αν και οι τίτλοι των τοπικών εφημερίδων -αραβικών και αγγλόφωνων- δεν πρόδιδαν εκ πρώτης όψεως ότι διέφεραν κατά πολύ στην κάλυψη των γεγονότων, οι μόνιμες στήλες σχολιαστών ένθεν και ένθεν αποδείκνυαν ότι οι διαφορές ήταν τελικά μεγάλες ανάμεσα στον σουνιτικό 'καθαρόαιμα αραβικό' και στον 'ιρανόφιλο'σιιτικό τρόπο θεώρησης της πραγματικότητας.
Τα προσχήματα όμως, χάριν του βάσει νόμου σεβασμού προς τον Μονάρχη, τηρούνταν απαρεγκλίτως -
τότε..!
Γελοιογραφική ...προοικονομία της αντιπολιτευτικής εφημερίδας Al-Wasat του Μπαχρέην, με ευκαιρία την κατάρρευση του καθεστώτος Μουμπάρακ. Το χέρι ανήκει στον αιγυπτιακό λαό, που βάζει Χ στον Βασιλιά-πιόνι.
Οι αναγνώσεις, πολλαπλές..
Μετά τα τελευταία γεγονότα, οι κατά συνθήκην ευγένειες στον τομέα της τοπικής ειδησεογραφίας φαίνεται πως αποτελούν παρελθόν στα σημερινά πρωτοσέλιδα των εφημερίδων της χώρας, με αποτέλεσμα τα στρατόπεδα να έχουν σαφώς διαχωριστεί μεταξύ τους. Και όπως είναι φυσικό, σήμερα, Παρακευή 18 Φεβρουαρίου 2011, ημέρα κατά την οποία πραγματοποιούνται οι κηδείες των θυμάτων της χθεσινής στρατιωτικής επέμβασης στην Πλατεία του Μαργαριταριού μετά την εβδομάδιαία προσευχή στα τζαμιά τόσο των σουνιτών όσο και των σιιτών πολιτών της χώρας, η αντίθεση ανάμεσα στα τοπικά ΜΜΕ εκφράζεται ολοένα και εντονότερα.
Στο πρωτοσέλιδο της αγγλόφωνης και φιλοβασιλικής εφημερίδας Gulf Daily News, εκτός από την είδηση της αμέριστης αλληλεγγύης που εξασφάλισε ο μονάρχης από τα υπόλοιπα αραβικά κρατίδια του Κόλπου, φιλοξενεί και το σχόλιο του αναλυτή Anwar Abdulrahman.
Στο σχόλιο αυτό παρουσιάζεται η άλλη φωνή, αυτή της συμπολίτευσης, που ομολογουμένως πολύ λιγότερο ακούγεται έξω από τη χώρα τις τελευταίες μέρες. Είναι άλλωστε φυσικό να συμβαίνει κάτι τέτοιο, αφού υπό το κράτος των αιματηρών εξελίξεων και της στρατιωτικής καταστολής, όσα επιχειρήματα ακουστούν (που πιθανώς βασίζονται στη λογική της γεωστρατηγικής πραγματικότητας ή σε αυτό που ονοματίζεται εκ μέρους των κρατούντων ως 'νομιμότητα', 'κοινωνική ειρήνη' ή ακόμα και 'εθνική μειοδοσία') πολύ λίγους φαίνεται να πείθουν κατά τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Η παράθεσή τους όμως, έχει και αυτή τη δική της σημασία.
Το σχόλιο του Anwar Abdulrahman βρίσκεται στη δεξιά στήλη της πρώτης σελίδας της Gulf Daily News (φύλλο της 18.2.2011) και μπορείτε να το διαβάσετε πατώντας εδώ
Gulf Daily News, 18.2.2011
για μεγέθυνση - κλικάρετε στην εικόνα
Από την άλλη, η σιιτική αντιπολίτευση εκφράζεται από την εξίσου μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδα Al-Wasat. Οι σκληρές αλογόκριτες φωτογραφίες στο σημερινό της 'σαλόνι', μιλούν από μόνες τους.
Στη λίστα των τραγωδιών της Μέσης Ανατολής, χθες τα ξημερώματα προστέθηκε άλλη μία.
Οι στρατιωτικές δυνάμεις του Μπαχρέην αποφάσισαν να προβούν στην παντελώς αψυχολόγητη επίθεση κατά αμάχων να τούς χτυπήσουν στο ψαχνό κατά τρόπο θρασύδηλο και ύπουλο : στις τρεις το πρωί, ενώ οι περισσότεροι διαδηλωτές είτε προσεύχονταν είτε κοιμόντουσαν, χωρίς να μπορούν καν να φανταστούν τι θα τούς περίμενε όταν πια ο ήλιος θα είχε ανατείλει.
Οι ελπίδες ότι η συγκριτικά μετριοπαθής συνταγματική μοναρχία του Μπαχρέην θα κατόρθωνε να βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα στα άκρα, διαψεύσθηκαν.
Χθες δημιουργήθηκε ένα πολύ κακό προηγούμενο για πολλές και ακόμα πιο αιματηρές τραγωδίες που προβλέπεται να διαδραματισθούν στις τηλεοπτικές μας οθόνες στο άμεσο μέλλον.
Το μικροσκοπικό αυτό "πεφωτισμένο" Βασίλειο, που επί δεκαετίες έδινε την εντύπωση πως ίσως βρισκόταν κάποια βήματα πιο μπροστά στον τομέα της κοινωνικής ανεκτικότητας σε σχέση με τα γειτονικά του καθεστώτα, χθες έχασε άπαξ δια παντός την έξωθεν καλή του μαρτυρία.
Δεν θέλω να συγκρατήσω στη μνήμη μου τις εικόνες των μπλαβισμένων πτωμάτων στο τοπικό νεκροτομείο που ανέβαζαν σοκαρισμένοι χρήστες του facebook και του twitter.
Εγώ θέλω ακόμα να κρατώ στη μνήμη μου το Μπαχρέην που γνώρισα αργά και σταδιακά στις συνολικά τέσσερεις φορές που βρέθηκα εκεί μέχρι τώρα. Ένα νησί με πάνω-κάτω ίδια έκταση, ακόμα και σχεδόν ίδιο σχήμα (!) με το δικό μου νησί, τη Ρόδο.
Ήταν τόσο οικείο το περιβάλλον -συμπεριλαμβανόμενης και της τραγικής υγρασίας- που δεν χρειάστηκε καν να αγοράσω χάρτη για να μάθω πού πατούσα και πού βρισκόμουν.
Ακόμα και η πρωτεύουσα βρισκόταν στη βόρεια "μύτη" του μικρού νησιού και η θάλασσα σε καθοδηγούσε σωστά από μόνη της, με αποτέλεσμα οι ταξιτζήδες να μην μπορούν να γελάσουν έναν νησιώτη, κι ας μην ήταν 'ντόπιος'. Γιατί ξέρετε, εμείς οι νησιώτες μπορεί να μην αντέχουμε να βρισκόμαστε για πάρα πολύ καιρό πάνω στον πλωτό μας βράχο. Όταν όμως είμαστε μόνοι μας πάνω σε κάποιον άλλο τέτοιο 'βράχο', βρίσκουμε τις ισορροπίες μας, σχεδόν από ένστικτο.
Το νησί είναι 'πατρίδα', κι ας μην είναι το δικό σου νησί.
Τέτοια θέση είχε αποκτήσει για μένα αυτό το μέρος.
Και τελικά, χθες με απογοήτευσε.
Περίμενα κάτι καλύτερο.
Και είναι πικρή η μοναξιά να θυμάσαι έναν τόπο 'στα καλά του' και να τον βλέπεις να καταστρέφεται. Όχι να ρημάζει σιγά-σιγά, αλλά να καταστρέφεται με όλη τη σημασία της λέξης, μέσα σε λίγες μόνο στιγμές..
Όσο δηλαδή περίπου διαρκεί το βίντεο που ακολουθεί.
Είναι τα πρώτα λεπτά που η.. "Αστυνομία του Μπαχρέην ελευθερώνει το roundabout από τους παρείσακτους, που εμποδίζουν την ομαλή ροή της οδικής κυκλοφορίας".
Μια απλή επιχείρηση της Τροχαίας.
Αυτή τελικά ήταν η επίσημη θέση της Κυβέρνησης
(αλλά, όχι απαραίτητα και του Βασιλιά..)
Ντροπή.
Πλατεία του Μαργαριταριού, 17.02.2011
το μακελειό αρχίζει στο 0':34''
Δανείζομαι την τελευταία φωτογραφία που τράβηξε ο φίλος μπλόγκερ Mahmood Al-Yussef , όταν έφευγε χθες από την Πλατεία του Μαργαριταριού, λίγες μόλις ώρες πριν το μακελειό.
Ένα μακελειό που κανένας δεν περίμενε.
Ούτε καν οι πολίτες αυτής της χώρας, που δεν θα μπορούσαν να συλλάβουν πόσο κυνισμό θα εξέφραζε η σημερινή δήλωση κυβερνητικών αξιωματούχων ότι "η Aστυνομία δεν είχε σκοπό να σκοτώσει κανέναν. Ήθελε απλώς να απελευθερώσει το roundabout του Μαργαριταριού, επειδή οι συγκεντρωμένοι εμπόδιζαν την κυκλοφορία των οχημάτων"(!)
Μπαχρέην, ξημερώματα της 17.02.2011
Ο κύριος στην φωτογραφία χθες το βράδυ κουβαλούσε το στρώμα του για να βρει μια γωνιά να περάσει τη νύχτα κάτω από εκείνο το ψεύτικο, γύψινο Μαργαριτάρι. Αυτό το τουριστικό "σήμα κατατεθέν" που τόσο εντυπωσιακό φάνταζε στις τουριστικές καρτ-ποστάλ
Ελπίζω αυτή τη στιγμή που εγώ γράφω αυτές τις γραμμές και εσείς που τις διαβάζετε, αυτός ο κύριος να συνεχίζει να ζει.
Καλή σου νύχτα, Μπαχρέην.
*Από χθες οι χρήστες του ίντερνετ στο Μπαχρέην μπορούν να διαβάσουν το ιστολόγιο "Mahmood's Den" του Mahmood Al-Yussef μόνο με ειδικό πρόγραμμα πλοήγησης, καθότι η κυβέρνηση έχει αποκλείσει από χθες την πρόσβαση σε αυτό μέσω των επισήμων διαδικτυακών παρόχων της χώρας. Εμείς όμως, μπορούμε να κλικάρουμε το Κρησφύγετο του Μαχμούντ χωρίς κανένα πρόβλημα.
Η αλήθεια είναι πως την πρώτη φορά που είχα δει από κοντά το πολυδιαφημισμένο σήμα κατατεθέν του Μανάμα, της πρωτεύουσας του Μπαχρέην, ομολογώ πως απογοητεύθηκα. Ήταν σαν να είχαν συνομοτήσει όλες οι τουριστικές μπροσούρες να με πείσουν πόσο μεγαλόπρεπο θα φάνταζε το τεράστιο γύψινο μαργαριτάρι, το οποίο μάλιστα στηριζόταν στον αέρα από έξι κατάρτια παραδοσιακών ψαράδικων του Περσικού Κόλπου.
Όταν όμως το ταξί έκανε ολόκληρο το γύρο του roundabout, φεύγοντας από το αεροδρόμιο του Μπαχρέην προς το κέντρο της πόλης, σχεδόν ασυναίσθητα θυμάμαι πως είχα μονολογήσει "μα καλά, αυτό ήταν όλο κι όλο;".
Ναι.Αυτό ήταν όλο κι όλο.
Πολύ πιο μικρό απ'όσο φανταζόμουν.
Πολύ πιο κοντό απ'όσο μού φαινόταν στις τουριστικές καρτ ποστάλ.
Και τα έξι κατάρτια, που συμβόλιζαν κάθε μία από τις έξι χώρες-μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Αραβικού (ή Περσικού) Κόλπου, τα βρήκα αρκετά μπανάλ κατ'αρχάς ως σύλληψη, αλλά κυρίως ως εκτέλεση.
Δώδεκα περίπου χρόνια πριν όμως, δεν θα μπορούσα να φανταστώ ότι αυτό το μετρίου μεγέθους γλυπτό θα γινόταν το σημείο αναφοράς αυτών των κρύων ημερών του Φεβρουαρίου που διανύουμε. Ότι το γρασιδένιο roundabout γύρω από το μπαχρεηνιώτικο μαργαριτάρι, ή -όπως το λένε οι ντόπιοι- το "Λούλου", θα άλλαζε χρήση τόσο βιαστικά.
η Πλατεία του Μαργαριταριού, 16.2.2011
Η χθεσινή τρίτη μέρα των ταραχών στο Μπαχρέην σημαδεύθηκε από ακόμα περισσότερη ένταση στους δρόμους του κέντρου του Μανάμα. Η Πλατεία του Μαργαριταριού συγκεντρώνει μόνιμους πια θαμώνες, με σκηνές και πλακάτ, καθιστώντας το την καρδιά της μπαχρεηνιώτικης αντιπολίτευσης. Μία αντιπολίτευση όμως που διαφέρει σε πάρα πολλά από αυτήν που είχε για σύμβολό της την Πλατεία Ταχρίρ του Καΐρου.
πρωινό τσάι στο roundabout
το wifi 'Κέντρο Τύπου' των διαδηλωτών
Παρά το ότι οι πολίτες του Μπαχρέην έθαψαν χθες ακόμα έναν νεκρό από τις ταραχές της 14ης Φεβρουαρίου, η αντιπολίτευση δεν βρήκε ακόμα ένα κοινό σύνθημα που θα κατάφερνε να τη συσπειρώνει.
Βλέποντας τις στιχομυθίες των σχολίων που ανταλλάσσονται στο μπλογκ του ντόπιου σταρ της μπλογκόσφαιρας Μαχμούντ Αλ-Γιούσεφ(από τις λίγες μη ελεγχόμενες αγγλόφωνες πηγές της ντόπιας μπλογκόσφαιρας), είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρει κανείς το κοινό στίγμα όσων εκδηλώνουν τη δυσαρέσκειά τους -με τελικό αποδέκτη την εξουσία.
16.2.2011, πριν την κηδεία
Όλοι εναντίον όλων :
Πρώτα πρώτα, οι Σιίτες κατά των Σουνιτών. Οι υπέρμαχοι της ελευθερίας του λόγου κατά της κυβέρνησης (αλλά όχι απαραίτητα και κατά του Βασιλιά). Οι υπέρμαχοι της ελευθερίας του λόγου κατά του Βασιλιά (αλλά όχι και απαραίτητα κατά της κυβέρνησης!). Οι 'καθαρόαιμοι' ντόπιοι μπαχρεηνιώτες κατά των ευρωπαίων που τούς παίρνουν τις καλές δουλειές. Οι 'καθαρόαιμοι' ντόπιοι μπαχρεηνιώτες κατά των ινδών και πακιστανών μεταναστών που τούς παίρνουν τις (κακές) δουλειές. Αυτοί που θρηνούν και θεωρούν υπεύθυνο το κράτος συλλήβδην. Αυτοί που είναι κατά των μουλάδων, σουνιτών και σιιτών. Αυτοί που θέλουν να δημιουργηθεί ένα Μπαχρέην κατ'εικόνα και καθ'ομοίωση της 'μητέρας πατρίδας' Περσίας. Αυτοί που θέλουν να συνεχίσει το Μπαχρέην να θεωρεί τον εαυτό του "Δύση" και τους μουλάδες γενικώς να παραμείνουν αποκλειστικά εντός των τεμένων τους.
Και η λίστα όλο και μακραίνει όσο περνούν οι μέρες, με έναν Βασιλιά να φαίνεται όλο και περισσότερο αμήχανος.
Και όλα αυτά, ενώ ο σιιτικός εθνοτισμός του 70% των πολιτών της χώρας ζει τις καλύτερες στιγμές του, ενώ την ίδια στιγμή οι ομοεθνείς και ομόθρησκοι ιρανοί να βγαίνουν και εκείνοι στους δρόμους της Τεχεράνης για παντελώς διαφορετικούς λόγους, διαμαρτυρόμενοι κατά του καθεστώτος Αχμαντινετζάντ.
Τεχεράνη, 15.2.2011
Ο 'ιρανικός κίνδυνος' ποτέ δεν ξεχάστηκε από το επίσημο αμυντικό δόγμα του Μπαχρέην. Από την άλλη, η ιρανική κοινή γνώμη ποτέ δεν κατανόησε γιατί θα έπρεπε το μικροσκοπικό αυτό Βασίλειο να μην αποτελεί μία ακόμα επαρχία του Ιράν, τη στιγμή που η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών του Μπαχρέην ταυτίζεται εθνοτικά και θρησκευτικά με την γειτονική 'μητέρα Περσία'. Άλλωστε, δεν ήταν λίγες οι απόπειρες της Τεχεράνης να ελέγξει το Μπαχρέην, ήδη από την εποχή της βρετανικής επικυριαρχίας αλλά και αφού ανεξαρτητοποιήθηκε το 1971, με κυριότερη την απόπειρα πραξικοπήματος από σιίτες ιερομένους το 1981 -με σκοπό την 'επανένταξή' του στον εθνικό κορμό. Θεωρείται μάλιστα βέβαιο ότι οι ιρανικές προσπάθειες θα συνεχίζονταν, εάν δεν μεσολαβούσε ο μακροχρόνιος πόλεμος με το (σουνιτικό) Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν, η εισβολή των ΗΠΑ στην περιοχή και τέλος η διπλωματική απομόνωση της χώρας -αναγκάζοντάς την να φροντίζει τα κεκτημένα της, ξεχνώντας για την ώρα να παίξει ενεργά το σιιτικό της 'χαρτί' στην αντίπερα όχθη του Αραβικού Κόλπου, ο οποίος κατά βάσιν όμως είναι κατά πλειοψηφία... Περσικός.
η Σιιτική πλειοψηφία σε κίτρινο χρώμα
Δεν έχει καμία σημασία αυτή τη στιγμή να αναλυθεί γιατί υπάρχει τόσος ανταγωνισμός ανάμεσα στη σουνιτική και στη σιιτική έκφανση του Ισλάμ. Άλλωστε, οι αιτίες του κακού ανάγονται στο απώτερο παρελθόν, και είναι σαφές ότι κανείς θνητός δεν είναι σε θέση να γνωρίζει με σιγουριά πώς λατρεύεται ορθότερα ο ένας και μοναδικός Αλλάχ.
Είναι όμως γεγονός ότι ο σιιτικός παράγοντας είναι ικανός να προκαλέσει ένα ακόμα νέο μοίρασμα των ισορροπιών όχι μόνο στον Περσικό Κόλπο αλλά και σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Και αυτό το γνωρίζουν τόσο τα πλούσια αραβικά κρατίδια όσο και η Τεχεράνη. Το σιιτικό στοιχείο είναι εντονότατο όχι μόνο στον 'αδύναμο κρίκο'-Μπαχρέην, αλλά και στο Κουβέιτ, και στο εσωστρεφέστατο Κατάρ, όπως βέβαια και στη 'Μεγάλη Ασθενή'Σαουδική Αραβία.
Ποιόν όμως θα συνέφερε ένα νέο μοίρασμα της γεωστρατηγικής τράπουλας σε μία τόσο ενεργειακά νευραλγική περιοχή, που είναι σε θέση να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία;
Μήπως το σιιτικό θεοκρατικό Ιράν ;
Το φαινόμενο-ντόμινο συνεχίζει να ταλανίζει τη Μέση Ανατολή, ανεξαρτήτως θρησκευτικών ρευμάτων. Αυτό γίνεται φανερό ακόμα και στην μη-αραβική Περσία, όπου από χθες άρχισε ένας νέος κύκλος έντασης κυβέρνησης και αντιπολίτευσης -που στην ουσία αποτελεί συνέχεια των διαδηλώσεων των προηγούμενων μηνών.
Από την άλλη όμως, ο σιιτικός αλυτρωτισμός ανέκαθεν συγκινούσε και συσπείρωνε την ιρανική κοινή γνώμη. Το αποδεικνύει η αμέριστη συμπαράσταση της Τεχεράνης προς τους σιίτες της Χεζμπολλάχ στον Λίβανο. Το απέδειξε το μόνιμο ιρανικό ενδιαφέρον προς τους σιίτες του νοτίου Ιράκ.
Και ποτέ η Τεχεράνη δεν έκρυψε το έντονο ενδιαφέρον της για την πολιτικά αδικημένη σιιτική πλειοψηφία 'της' που θεωρείται εγκλωβισμένη από το πολιτικό σύστημα που εμπνεύστηκαν οι 'λίγοι σουνίτες' του Μπαχρέην.
Παράλληλα, η πρόσφατη ένταση γύρω από το μνημείο του Μαργαριταριού δίνει ακόμα περισσότερα επιχειρήματα στη ρητορεία του ιρανικού αλυτρωτισμού.
Ένα από αυτά: Οι τρεις σιίτες νεκροί-θύματα του σουνιτικού μοναρχικού καθεστώτος, που τελεί υπό μόνιμη στρατιωτική προστασία των ΗΠΑ.
Μπαχρέην, 16.2.2011
Το ερώτημα που τίθεται λοιπόν, είναι εάν και κατά πόσον το καθεστώς Αχμαντινετζάντ θα αποφασίσει να ξαναμοιράσει την ενεργειακή τράπουλα στον Περσικό Κόλπο, πράγμα που μέχρι τώρα δεν έχει τολμήσει.
Σε περίπτωση όμως που το ισλαμικό καθεστώς της Τεχεράνης νιώσει ότι ο έλεγχος στο εσωτερικό της χώρας κινδυνεύσει σοβαρά από το νέα κύμα αναταραχών, θα χρησιμοποιήσει άραγε τα πλείστα ιστορικά επιχειρήματα του σιιτικού αλυτρωτισμού για να συσπειρώσει και πάλι την ιρανική κοινή γνώμη ;
Άραγε αυτό το -κατά πολλούς- αυθόρμητο φαινόμενο-ντόμινο,
μέχρι ποιό σημείο είναι σκόπιμο να φτάσει ;
*Από χθες οι χρήστες του ίντερνετ στο Μπαχρέην μπορούν να διαβάσουν το ιστολόγιο "Mahmood's Den" του Mahmood Al-Yussef μόνο με ειδικό πρόγραμμα πλοήγησης, καθότι η κυβέρνηση έχει αποκλείσει από χθες την πρόσβαση σε αυτό μέσω των επισήμων διαδικτυακών παρόχων της χώρας. Εμείς όμως, μπορούμε να κλικάρουμε το Κρησφύγετο του Μαχμούντ χωρίς κανένα πρόβλημα.
Εδώ και 10 χρόνια, η 14η Φεβρουαρίου στο μικροσκοπικό Βασίλειο του Μπαχρέην στον Περσικό Κόλπο έχει τελείως διαφορετική σημασία από οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου.
Φέτος όμως, ειδικά υπό την σκιά των γεγονότων που ταλανίζουν όλον τον αραβικό κόσμο, η χθεσινή μέρα σημαδεύθηκε με έναν νεκρό και πολλούς τραυματίες στην πρωτεύουσα Μανάμα και στις άλλες κωμοπόλεις του αραβικού νησιωτικού Βασιλείου.
Το Μπαχρέην θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως ο "φτωχός συγγενής" σε σχέση με τις γειτονικές του χώρες, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι η οικονομία του δεν συνεχίζει να είναι ισχυρή. Είχε την τύχη να ζήσει πρώτο την εκμετάλλευση του ορυκτού του πλούτου, είχε όμως και την ατυχία τα αποθέματα των πετρελαϊκών πηγών του να υστερούν ποσοτικά κατά πολύ έναντι των πλουσιότερων γειτόνων του. Έτσι, την τελευταία δεκαετία το Μπαχρέην αργά αλλά σταθερά μεταβιβάζει το κέντρο βάρους του από τον τομέα της ενέργειας σε αυτόν της παροχής τραπεζικών και ευρύτερων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών αλλά και σε αυτόν του τουρισμού, ακολουθώντας το ανάλογο παράδειγμα του Εμιράτου του Ντουμπάι.
Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι τα τελευταία δέκα χρόνια το Μπαχρέην χαλάρωσε σημαντικά τη νομοθεσία του αναφορικά στην πώληση αλκοόλ αλλά και σε ό,τι αφορά τον τομέα της νυκτερινής διασκέδασης -σε σχέση πάντα με τα συντηρητικότατα καθεστώτα της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, του Κουβέιτ και του Ομάν-, δίνοντας την εντύπωση ότι το μικροσκοπικό αυτό νησί μπορεί να χαρίσει weekend 'δυτικής' διασκέδασης σε όσους ευκατάστατους άραβες του Κόλπου θα ήθελαν να ξεσκάσουν, χωρίς να πρέπει να βάλουν πλώρη για τη Βηρυτό ή την Ευρώπη. Από το βράδυ της Πέμπτης μέχρι και τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, η πρωτεύουσα Μανάμα κατακλύζεται από σαουδάραβες επισκέπτες, που γεμίζουν όλα τα μπαρ των ξενοδοχείων της πόλης και όχι μόνο.
Πίσω όμως από αυτήν την νησίδα ευδαιμονίας, υπάρχει πάντα η αχίλλειος πτέρνα του εθνοτισμού. Η πλειοψηφία των πολιτών της χώρας είναι σιίτες-πολλοί εκ των οποίων περσόφωνοι και ιρανικής καταγωγής-, ενώ τόσο η βασιλική οικογένεια όσο και η δημόσια διοίκηση προέρχεται από την σουνιτική μειοψηφία. Κατά καιρούς μάλιστα δεν έλειψαν βίαιες ταραχές μεταξύ σουνιτών και σιιτών, για τις οποίες εμμέσως πλην σαφώς κατηγορήθηκε για παρεμβατισμό στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας το καθεστώς της Τεχεράνης -ο μόνιμος ιρανικός κίνδυνος, που κατά παράδοση καραδοκεί.
Ο μικρός αριθμητικά πληθυσμός του Μπαχρέην σε συνάρτηση με την ιδιότυπη πληθυσμιακή του σύνθεση αλλά και το εξαιρετικά μικρό μέγεθος της χώρας αποτέλεσαν σημαντικούς παράγοντες, ούτως ώστε να μην υιοθετηθούν ακραίες αυταρχικές λύσεις εκ μέρους της βασιλικής οικογένειας.
Έτσι, σε σχέση με τα υπόλοιπα αραβικά κρατίδια στον Περσικό Κόλπο, στο Μπαχρέην ήδη το 1972 διενεργήθηκαν οι πρώτες εκλογές για τη σύνθεση του Εθνικού Συμβουλευτικού Οργάνου που θα επικουρούσε τον μονάρχη -έστω και χωρίς να αναγνωρίζεται τότε ακόμα δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες- και η έννοια του πολιτικού σχηματισμού εν είδει 'πολιτικού κόμματος' εμπεδώθηκε πολύ νωρίτερα σε σύγκριση με ό,τι συνέβαινε στις γειτονικές χώρες. Βέβαια, οι δημοκρατικές διαδικασίες κατά καιρούς αναστέλονταν, είτε λόγω των περιφερειακών κρίσεων που ανέκυπταν με το γειτονικό Κατάρ είτε λόγω εσωτερικών εντάσεων μεταξύ των δύο θρησκευτικών κοινοτήτων. Η δημοκρατική 'μαγιά' όμως ζυμώθηκε νωρίς.
Η πολιτική εξουσία ήταν ιδιαίτερα προσεκτική στα θέματα θρησκευτικής και εθνικής ταυτότητας των πολιτών, χορηγώντας κατά καιρούς αμνηστία σε σιίτες ακτιβιστές, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι το Βασίλειο του Μπαχρέην πάντοτε έβρισκε τρόπο να πρωτοτυπεί και μάλιστα σε παναραβικό επίπεδο :
Το 2000 για πρώτη φορά στα αραβικά χρονικά, διορίσθηκαν ως μέλη της Εθνοσυνέλευσης 4 γυναίκες. Από το 2002 οι γυναίκες έχουν καθολικό δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι σε δημόσια αξιώματα, και τέλος, το 2008 διορίσθηκε πρεσβευτής της χώρας στις Ηνωμένες Πολιτείες γυναίκα, και μάλιστα εβραϊκής καταγωγής.
διαδηλώσεις συμπαράστασης στην Τεχεράνη υπέρ των Σιιτών του Μπαχρέην
Από την άλλη όμως, ο Βασιλιάς του Μπαχρέην τηρεί συστηματικά πολύ επιφυλακτική στάση σε ό,τι αφορά την ελευθερία του Τύπου, έχοντας στο στόχαστρό του κάθε μη ελεγχόμενη φωνή, με πρόσχημα -και όχι πάντα άδικα- την επικινδυνότητα του εθνοτισμού, της βασικής απειλής κατά της ενότητας της χώρας. Δημοσιογράφοι και μπλόγκερ, ανεξαρτήτως θρησκευτικών καταβολών, διώχθηκαν και φυλακίσθηκαν. Σιίτες ακτιβιστές φυλακίσθηκαν και βασανίσθηκαν. Η λογοκρισία στο διαδίκτυο ως πρακτική δημοσιογραφικής 'καθαρότητας' αλλά και τα ποικίλα κατασταλτικά μέτρα για την αποφυγή διασποράς 'μη επιτρεπομένων ειδήσεων' έβαλαν κατά καιρούς το Μπαχρέην στο στόχαστρο διεθνών οργανώσεων που προασπίζονταν την ελευθερία γνώμης και έκφρασης.
Σε απάντηση των διεθνών επικρίσεων, ο μονάρχης του Μπαχρέην έθεσε σε δημοψήφισμα το κείμενο της Εθνικής Χάρτας Δράσης-προφανώς παραδειγματιζόμενος από την ανάλογη πρακτική που εφαρμόσθηκε στην Ιορδανία, τη δεκαετία του '90- και στις 14 Φεβρουαρίου 2001, δηλαδή σαν χθες πριν από 10 χρόνια, με συντριπτική πλειοψηφία που άγγιζε το 99% οι πολίτες της χώρας, ανεξαρτήτως θρησκευτικής τοποθέτησης, ενέκριναν το κείμενο του ισχύοντος σήμερα Συντάγματος, βάσει του οποίου το πολίτευμα της χώρας είναι Συνταγματική Μοναρχία, με σύστημα δύο Κοινοβουλίων και με τους πολιτικούς σχηματισμούς ("κόμματα") να αποτελούν αναγνωρισμένο πολιτειακό θεσμό. Οι υπερεξουσίες βέβαια του μονάρχη περιορίσθηκαν, αλλά διατηρήθκαν -πλην όμως είναι πολύ λιγότερες, συγκρίνοντάς τις με αντίστοιχες των γειτονικών βασιλικών οίκων.
Παρά το ότι τέθηκαν οι θεσμικές βάσεις για να υπάρξει ένας γνήσιος και ρεαλιστικός εκδημοκρατισμός 'αραβικού τύπου', η πρακτική της λογοκρισίας στα ΜΜΕ συνεχίστηκε εξοργίζοντας την αντιπολίτευση ανεξαρτήτως θρησκευτικής τάσης. -Χαρακτηριστική μάλιστα είναι η περίπτωση του διάσημου μπλόγκερ της χώρας Μαχμούντ Αλ-Γιούσεφ και το σκάνδαλο Bandargate που συντάραξε την τοπική επικαιρότητα, και που απασχόλησε και αυτό εδώ το μπλογκ, τον Ιούνιο του 2008-
ο γνωστός μπλόγκερ Μαχμούντ Αλ-Γιούσεφ
Από την άλλη, οι θεσμικές διακρίσεις κατά της σιιτικής πλειοψηφίας συνεχίζονταν να γίνονται ολοένα και περισσότερο έντονες, με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα εθνοτικά πάθη -υπό τον φόβο πάντοτε του ιρανικού φιλοσιιτικού κινδύνου-.
Λίγους μήνες μετά την εκλογική νίκη των σιιτικών κομμάτων στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου του 2010 και ακριβώς 10 χρόνια μετά την υιοθέτηση της Εθνικής Χάρτας Δράσης και των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων, χθες η πρωτεύουσα Μανάμα όπως και οι γύρω κωμοπόλεις που κατοικούνται ως επί το πλείστον από σιίτες, θύμισαν σε πολλά τις ταραχές που σημειώνονται και στις υπόλοιπες αραβικές χώρες. Στο Μπαχρέην όμως, σε σχέση με το τι συμβαίνει στις υπόλοιπες αραβικές χώρες, η κατάσταση διαφέρει κατά πολύ.
Εδώ το κύριο ζήτημα δεν ήταν η αύξηση των τιμών σε είδη πρώτης ανάγκης, ούτε η δημιουργία δημοκρατικών πολιτειακών θεσμών - οι οποίοι άλλωστε υφίστανται ήδη.
Από τη μια η σιιτική πλειοψηφία ζητά από την εξουσία να εξασφαλισθεί και στην πράξη και όχι μόνο με διακηρύξεις η συμμετοχή της στην ουσιαστικη΄διακυβέρνηση της χώρας, βάλλοντας εμμέσως πλην σαφώς κατά του σουνίτη Βασιλιά Χάμαντ Ίμπν-Ίσα Αλ-Χαλίφα και του συστήματος διακυβέρνησής του.
Από την άλλη, ένα άλλο σημαντικό τμήμα των διαδηλωτών προέρχεται από ποικίλο πολιτικό και θρησκευτικό υπόβαθρο, το οποίο ναι μεν επικρίνει την εθνοτική πολιτική του Βασιλιά δίνοντας έμφαση στις αυταρχικές πρακτικές στον τομέα της ενημέρωσης και της ελευθερίας λόγου και έκφρασης, από την άλλη όμως διαφωνεί κάθετα με τις εθνοτικές κορώνες των σιιτών πολιτών της χώρας. Κύριο σύνθημα αυτής της αντιπολιτευτικής θέσης: "Ούτε Σιίτης-Ούτε Σουνίτης-Μόνο πολίτης του Μπαχρέην", που φαίνεται να συσπειρώνει την περισσότερο κοσμοπολίτικη και δυτικοτραφείσα μερίδα του πληθυσμού.
Αποτέλεσμα των χθεσινών διαδηλώσεων : ένας νεκρός και τρεις σοβαρά τραυματισμένοι από πυρά των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας. Οι φωτογραφίες δημοσιεύθηκαν από χρήστες του facebook και του twitter, που είχαν λάβει μέρος στις διαδηλώσεις.
Μπαχρέην, 14 Φεβρουαρίου 2011
Το λιλιπούτειο Βασίλειο του Μπαχρέην, με τις ιδιαιτερότητες του πολιτικού του συστήματος και την έντονη εθνοτική φόρτιση που χαρακτηρίζει τις εσωτερικές πολιτειακές εξελίξεις, σίγουρα δεν μπορεί να αποφύγει το γενικότερο κύμα αλλαγών που κυοφορούνται στον αραβικό κόσμο.
Παρ' όλ' αυτά όμως, η Δυναστεία των Αλ-Χαλίφα, που διοικεί τη χώρα ήδη προτού αυτή αποκτήσει την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία το 1971 μέχρι και σήμερα, έχει δοκιμασθεί από ποικίλες εσωτερικές κρίσεις αλλά και εξωτερικούς κινδύνους και -έστω και μετ' εμποδίων- έχει καταφέρει να ελίσσεται επιτυχώς στις προκλήσεις αυτής της τόσο ιδιότυπης εσωτερικής πραγματικότητας.
Το Μπαχρέην πρωτοτύπησε σε πολλά, ρισκάροντας ακόμα περισσότερα και δεν ήταν λίγες οι περίοδοι της σύντομης Ιστορίας του που ο πολυποίκιλος κοινωνικός ιστός παραλίγο να αποσυντεθεί, με μοιραία αποτελέσματα για την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι τα ανεπαρκή πετρελαϊκά του αποθέματα το... έσωσαν από τους επιχειρηματικούς κολοσσούς της Δύσης, αφού το μόνο που έχει να προσφέρει είναι την, ούτως ή άλλως, ελάσσονα στρατηγική του θέση στον Περσικό Κόλπο.
Δεν θα ήταν υπερβολή επίσης να πούμε ότι η τοπική κοινωνία, συνηθισμένη να εκδηλώνει τη δυσαρέσκειά της έναντι της εξουσίας, θα μπορέσει τελικά να διαχειρισθεί διαφορετικά αυτήν την παναραβική έξαρση, υιοθετώντας μεταρρυθμίσεις κατά τρόποειρηνικό, όσο φαινομενικά παράδοξο κι αν ακούγεται κάτι τέτοιο, τουλάχιστον υπό τις παρούσες περιστάσεις.
Μήπως τελικά - και παρά τις εντάσεις σε όλο τον αραβικό κόσμο που βλέπουμε από τις αρχές του 2011- όλες αυτές οι εγγενείς "αδυναμίες" του Βασιλείου του Μπαχρέην, καταφέρουν να περισώσουν το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα με ακόμα έναν τακτικό ελιγμό εκ μέρους της σουνιτικής διοικούσας μειοψηφίας;
Μήπως το Μπαχρέην, έχοντας καταφέρει να αντιμετωπίσει παλαιότερες εθνοτικές ταραχές, θα αποτελέσει τελικά μοντέλο σταθερότητας, εμπεδώνοντας τους ήδη υφιστάμενους δημοκρατικούς του θεσμούς με απλές κινήσεις ακριβείας, και μάλιστα χωρίς μεγάλο κόστος;
*Σάς προτείνω να παρακολουθείτε ειδικά αυτές τις μέρες το μπλογκ του Mahmood Al-Yussef, ονόματι "Mahmood's Den"(μτφ. Το Κρησφύγετο του Μαχμούντ), για όσον καιρό ακόμα το καθεστώς θα τού επιτρέπει να μπλογκάρει..
